พิพิธภัณฑ์และการมีส่วนร่วมของผู้เข้าชม: กรณีศึกษาพิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 2 ประการ 1) เพื่อศึกษานโยบาย หลักการ และแนวทางการมีส่วนร่วมของผู้เข้าชมในพิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว 2) เพื่อศึกษาผู้เข้าชม สำหรับการพัฒนาแนวทางการมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ในพิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยมีขอบเขตการศึกษาผู้เข้าชมที่เป็นนักเรียน นักศึกษา ประกอบด้วย ระดับอุดมศึกษา ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ ระดับมัธยมศึกษา (1-6) และระดับประถมศึกษา (5-6) ผู้วิจัยใช้วิธีการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม การอภิปรายกลุ่ม การสัมภาษณ์แบบเจาะลึกผู้เชี่ยวชาญด้านพิพิธภัณฑ์ ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว อาสาสมัครนำชม และบุคคลที่เกี่ยวข้อง และการทำแบบสอบถามสำรวจความคาดหวังความต้องการของผู้เข้าชมพิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยสิ่งที่ค้นพบหลักจากงานวิจัยครั้งนี้คือ กระบวนการมีส่วนร่วมสามารถสร้างการเรียนรู้แบบประชาธิปไตยในพิพิธภัณฑ์ได้โดยการบูรณาการองค์ความรู้จากในนิทรรศการ จากกิจกรรม โดยกระบวนการการมีส่วนร่วมนี้สามารถทำให้ผู้เข้าชมเปลี่ยนจากผู้เข้าชมทั่วไป (Passive Visitor) ที่มาเข้าชมและจากไป หรือการเป็นเพียงผู้เข้าร่วม (Participated Visitor) เปลี่ยนเป็นผู้เข้าชมที่กระตือรือร้น (Active Visitor) หรือเป็นผู้มีส่วนร่วม (Engaged Visitor) ได้ทั้งทางด้านกายภาพ ด้านอารมณ์ ด้านสติปัญญา และด้านสังคม จนนำไปสู่ความเข้าใจ การการสร้างแรงบันดาลใจ การปรับเปลี่ยนทัศนคติที่ดี การเชื่อมโยงตนเองกับสังคม ไปจนถึงความสามารถในการพัฒนาสังคมต่อไปในอนาคต