Plangebied Parkeren in Stijl te Austerlitz, gemeente Zeist.

In opdracht van Waardenburg Ecology heeft RAAP in juli 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Parkeren in Stijl te Austerlitz in de gemeente Zeist. Het plangebied bestaat uit vier deelgebieden. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning voor de aanleg van een viertal parkeerterreinen. Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan: De deelgebieden liggen grotendeels op een vlakte van smeltwaterafzettingen (sandr). Alleen deelgebied 1 ligt (deels) in een droog dal. Tijdens het veldbezoek is geen duidelijk reliëf waargenomen in de deelgebieden en bleek het zand vanaf het maaiveld sterk grindhoudend. Daarom is er waarschijnlijk geen sprake van stuifzand binnen de vier deelgebieden. Er worden geen vindplaatsen van jager-verzamelaars verwacht. Bij eerdere onderzoeken in de omgeving van het plangebied zijn er geen resten uit deze periode aangetroffen. Daarnaast is het terrein ter plaatse van het legerkamp, met name in het deel waar de troepen waren gehuisvest (deelgebied 2 en 3) geëgaliseerd, waardoor eventuele vindplaatsen van jager-verzamelaars, die gekenmerkt worden door een (oppervlakkige) concentratie van vuurstenen werktuigen en afval, verloren zijn gegaan. De deelgebieden liggen grotendeels op het terrein van het Frans-Bataafse legerkamp uit het begin van de 19e eeuw. Hoewel er bij eerdere gravende onderzoeken op het terrein van het legerkamp geen aanwijzingen zijn aangetroffen dat het gebied in de voorafgaande perioden intensief is gebruikt, kunnen archeologische resten uit de periode vanaf de eerste landbouwers niet geheel worden uitgesloten. In de omgeving zijn verschillende grafheuvels aanwezig, waaronder een aantal geëgaliseerde exemplaren op het terrein van het legerkamp. Op basis van het historisch kaartmateriaal blijkt dat de vier deelgebieden in de tijd nadat het legerkamp was verdwenen niet intensief zijn gebruikt. Zodoende worden in het plangebied archeologische resten van het Frans-Bataafse legerkamp uit het begin van de 19e eeuw. De archeologische verwachting voor deze resten is zeer hoog. In de deelgebieden 2 en 3, die ter hoogte van de linie waar de troepen waren gehuisvest liggen wordt een grote dichtheid aan vondsten en sporen verwacht. Tot het verwachte vondstmateriaal behoren onder andere gebruiksaardewerk, musketkogels, uniformknopen, munten, glas en botresten. Te verwachten grondsporen betreffen met name tentgreppels en paalkuilen. In de deelgebieden 1 en 4 is de dichtheid van vondsten en sporen naar verwachting veel kleiner. Aangezien deelgebied 1 de linie met latrines kruist kunnen daar wel diepere grondsporen verwacht worden in de vorm van latrinekuilen. Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door de beoogde parkeerterreinen op te hogen en de aanleg zodanig te realiseren dat diepe graafwerkzaamheden alleen nodig zijn voor eventuele kabels en leidingen. Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. Om de gespecificeerde verwachting te toetsen wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een karterende (en waarderende) fase van een inventariserend veldonderzoek. Gezien de prospectiekenmerken is een onderzoek met behulp van proefsleuven gecombineerd met metaaldetectie de geëigende methode voor vervolgonderzoek (zie ook https://pom.cultureelerfgoed.nl). Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Zeist, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.