Bureauonderzoek uitbreiding Hengelo Oele 380 kV, gemeente Hengelo

In opdracht van TenneT TSO B.V. is door E-Merge in de periode mei 2025 een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd ter plaatse van het Hoogspanningsstation Hengelo-Oele. Dit station ligt ten zuidwesten van de stad Hengelo aan de Vöckersweg (gemeente Hengelo, Provincie Overijssel). Het project Uitbreiding Hengelo Oele 380 kV is een volgende stap in de upgrading van dit Hoogspanningsstation in het kader van de energietransitie. De capaciteit en verbindingen van het station moeten worden vergroot. Dat is eerder deels al gerealiseerd door de uitbreiding van het aantal 110 kV-velden op het station, nu moet er een extra transformator worden geplaatst, een tweetal velden worden bijgeplaatst en een verbinding worden gemaakt tussen het 380 kV en 110 kV station. Bij de aanlegwerkzaamheden kunnen eventuele archeologische waarden worden verstoord. Het archeologisch onderzoek dient als onderbouwing voor de ruimtelijke procedure. Een bureauonderzoek is de eerste stap binnen de Archeologische Monumentenzorg (AMZ, zie bijlage 2). Voor het plangebied geldt een onderzoeksplicht conform het beleid van de gemeente Hengelo. Het plangebied is onderdeel van een zone waarvoor een middelhoge archeologische verwachting geldt. Geomorfologisch gezien bestaat dit gebied uit dekzandwelvingen en –vlakten en zijn er overwegend beekeerdgronden aanwezig. Er is een verhoogde kans op resten uit de steentijd op de hoogste delen van de dekzandwelvingen en op resten uit de late prehistorie, de Romeinse tijd en de late middeleeuwen langs de randen van de dekzandhoogten en –ruggen (met een plaggendek). Eerder booronderzoek heeft uitgewezen dat de zuidoostelijke hoek al deels verstoord is geraakt (Ouwerkerk, 2022) en dat deze zone circa 1,0 meter is opgehoogd (Fleuren en Fens, 2019). Advies Antea Group: Omdat het perceel zich in een zone met een middelhoge archeologische verwachting bevindt, is het uitvoeren van een bureauonderzoek volgens het beleid van de gemeente Hengelo noodzakelijk. Eerder uitgevoerd onderzoek in zuidoostelijke en zuidwestelijke hoeken heeft uitgewezen dat er daar sprake is van verstoring/ophoging (op één boring uit het onderzoek van Ouwerkerk 2022 na) of geen aanleiding tot de verdenking dat er in dit gebied archeologische lagen of indicatoren aanwezig zijn. Daarnaast zijn op het bestaande terrein hoogspanningsinstallaties aanwezig, de ophoging van het gebied inachtnemend, de kans op de aanwezigheid van nog onverstoorde archeologische indicatoren zeer klein is. Het advies van Antea Group luidt daarom om in alle gebieden waar de huidige installaties aanwezig zijn en de zones die in eerder onderzoek al zijn vrijgegeven, vrij te geven. Ook voor het dempen van de huidig aanwezige sloot is geen verder archeologisch onderzoek noodzakelijk. Voor de overige zones die in open ontgraving worden aanlegt geldt het advies om een verkennend booronderzoek uit te voeren. Hierbij is het volledige resterende oppervlak van het terrein aangehouden, omdat daarmee de archeologische potentie van het volledige perceel is onderzocht. Zie voor de ligging van deze zones bij benadering en het vrijgegeven gebied de onderstaande advieskaart. De aard van bodemopbouw en; 2. De methode – een verkennend booronderzoek bestaande uit 5 boringen per hectare of voor tracés 1 boring per 50m – is er niet primair op gericht om archeologische resten aan te treffen (hiervoor is de gehanteerde boordichtheid en intensiteit te gering), maar is wel uitermate geschikt om: 1. de mate van intactheid van de oorspronkelijke bodemopbouw inclusief de archeologische sporendragende niveaus te bepalen. Verminderd met het oppervlak waar het advies voor vrijgave geldt, blijft er circa 3 hectare oppervlakte van het plangebied over. Volgens de geadviseerde methode betreft het in dit geval ongeveer 15 boringen. Bij het plaatsen van de boringen zal rekening gehouden moeten worden met de locaties van bestaande kabels en leidingen die volgens de KLIC-gegevens aanwezig zijn (zie bijlage 0501208-KLIC). Indien uit het archeologisch booronderzoek blijkt dat de niveaus niet intact zijn, dan kan vrijgave van het plangebied volgen. Mocht blijken dat dit niet met zekerheid kan worden vastgesteld, dan kan een vervolgonderzoek noodzakelijk zijn op die locaties waar deze niveaus bereikt worden. Dit is een advies. Het nemen van een selectiebesluit is voorbehouden aan de bevoegde overheid, in dit geval de gemeente Hengelo. Het advies is op 10/11/2025 overgenomen door de adviseur van bevoegde overheid. Daarbij werden wel enige aanpassingen aan het rapport gevraagd, die in de huidige revisie zijn doorgevoerd. Ook voor vrijgegeven (delen van) plangebieden bestaat altijd de mogelijkheid dat er tijdens graafwerkzaamheden toch sporen en vondsten worden aangetroffen. Op grond van artikel 5.10 van de Erfgoedwet dient zo spoedig mogelijk melding te worden gemaakt van de vondst bij de Minister (de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: telefoon 033-4217456). Een vondstmelding bij de gemeentelijk of provinciaal archeoloog kan ook.