Sas van Gent Stationsplein

In opdracht van Prorail heeft BAAC bv (onderzoeks- en adviesbureau voor Bouwhistorie, Archeologie, Architectuur- en Cultuurhistorie) te ‘s-Hertogenbosch, een archeologische begeleiding uitgevoerd van de aanleg van een brandblusinstallatie aan het Stationsplein te Sas van Gent, gemeente Terneuzen. De geplande bodemingrepen ten behoeve van deze brandblusinstallatie, tot vier meter beneden het maaiveld, betekenden een bedreiging voor het potentieel aanwezige bodemarchief. Op basis van een verkennend booronderzoek direct ten zuiden van het onderzoeksgebied werd dat als middelhoog ingeschat. De begeleiding werd uitgevoerd op 13 april 2011.Landschappelijk gezien ligt Sas van Gent op de overgang van het pleistocene zand en mariene kleiafzettingen. Door wisselende invloeden van de zee is hierin enige nivellering opgetreden en zijn delen ervan door kleiige lagen bedekt. Sas van Gent is ontstaan aan een sluis in de Sassevaart, die Gent met een zeearm van de Westerschelde verbond. Gedurende en na de Tachtigjarige Oorlog is Sas van Gent uitgebouwd tot een van de sterkste vestingen van Europa. Rond 1900 waren echter de laatste restanten ervan onttakeld. Het onderzoeksgebied ligt juist ten westen van deze vestingwerken.In archeologisch opzicht zijn er geen vondsten van het onderzoeksgebied bekend. Op statistische gronden, in aanvulling op een direct ten zuiden ervan uitgevoerd verkennend booronderzoek, kan voor het plangebied een middelhoge verwachting worden opgesteld.In het onderzoeksgebied, dat een omvang heeft van circa 10 x 28 meter, werden in het noordelijk deel enkele funderingen aangetroffen op circa 50 cm beneden het maaiveld. Deze bestonden uit rode, machinaal gevormde bakstenen die met kalkmortel waren gemetseld. Drie funderingen waren west – oost georiënteerd, terwijl de overige daar haaks op stonden. Zo werden meerdere ruimten gevormd. Op meerdere plaatsen kon worden vastgesteld dat delen van deze funderingen oudtijds waren uitgebroken.Het zuidelijk deel van het onderzoeksgebied was tot 1,60 meter beneden het maaiveld verstoord. In het aangetroffen dekzand konden geen sporen worden waargenomen.De funderingen konden aan het voormalige stationsgebouw van Sas van Gent worden gerelateerd. Dit is op 1 april 1869 in gebruik genomen, en heeft tot 15 april 1939 gefunctioneerd. Toen werd de spoorlijn voor personenvervoer opgeheven. Het stationsgebouw is in 1965 afgebroken. Omtrent de functie van de verschillende ruimten konden geen gegevens worden verzameld.Gezien de relatief jonge datering van de funderingen werden deze, in overleg met de bevoegde overheid, als niet behoudenswaardig aangemerkt.