OPERATSIYADAN KEYINGI ASORATLAR. ULARNI BASHORAT QILISH, ERTA DIAGNOSTIKA VA PROFILAKTIKANING ZAMONAVIY STRATEGIYALARI

Ushbu keng qamrovli ilmiy tadqiqot zamonaviy xirurgiyaning eng dolzarb va ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyatga ega muammolaridan biri — operatsiyadan keyingi asoratlar (OKA) va ularning oldini olish usullarini tizimli o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada abdominal, torakal va yiringli xirurgiyada uchraydigan asoratlarning chuqur patofiziologik mexanizmlari, "Fast-track surgery" (ERAS) protokollarining O‘zbekiston sharoitidagi samaradorligi hamda mahalliy xirurgiya maktablarida ishlab chiqilgan diagnostik algoritmlar atroflicha tahlil qilinadi. Tadqiqotda 600 nafardan ortiq bemorning klinik ma’lumotlari asosida asoratlarni erta aniqlashda raqamli texnologiyalar, MSKT-monitoring va molekulyar biomarkerlarning (prokaltsitonin, laktat, interleykinlar) o‘rni ilmiy asoslab berilgan. Shuningdek, maqolada jarrohlik agressiyasi natijasida yuzaga keladigan immunodepressiya va endotoksikoz holatlarini korreksiya qilishning innovatsion usullari keltirilgan. Natijalar profilaktik chora-tadbirlar majmuasi letallik ko‘rsatkichini 15-20% ga, statsionar yotoq kunlarini esa 30% ga kamaytirish imkonini berishini ko‘rsatadi.