Een abri op de Däölkesberg? Een Inventariserend Veld Onderzoek door middel van proefsleuven op de Däölkesberg te Valkenburg aan de Geul

<p>De Däölkesberg is gelegen tussen Oud-Valkenburg en Walem in de gemeente Valkenburg aan de Geul. De Däölkensberg bestaat uit een kalksteenwand waarin diverse uithollingen zijn te zien. Een grote holte of grot in de kalksteenwand wordt verondersteld een abri (natuurlijke overhanging) te zijn die mogelijk in de steentijd al is gevormd. In de grot is namelijk in 1979 door amateur-archeoloog Hub Pisters uit Valkenburg een proefputje gegraven waarin enkele vuurstenen artefacten zijn gevonden. Hierbij werd het vermoeden geuit dat de grot een mogelijk prehistorische oorsprong had. Daartoe is in navolging van de eerste bevindingen uit 1979 in 2005 een kleinschalig onderzoek uitgevoerd waarbij het proefputje uit 1979 opnieuw werd uitgegraven. Uiteindelijk heeft een Inventariserend Verkennend Onderzoek in de vorm van proefsleuven (IVO-p) plaatsgevonden. Het doel van het proefsleuvenonderzoek was, door middel van een combinatie van geologisch en archeologisch onderzoek, inzicht te verkrijgen in de ouderdom en de vulling van de “abri”.<br>Tijdens het proefsleuvenonderzoek zijn vier sleuven aangelegd die meer inzicht moesten geven in het ontstaan van de kalkwand op de Däölkensberg en de daarin aanwezige uitholling/grot. De eerste drie sleuven werden zo aangelegd dat het mogelijk was om zowel de ingang van de uitholling als het terrein voor de grot te onderzoeken. Daarbij is een veel omvangrijkere en complexere opeenvolging van lagen aangetroffen dan op grond van het vooronderzoek uit 2005 verwacht werd. De vierde sleuf werd aangelegd aan de voet van een puinwaaier ten oosten van de grot en heeft onverwacht prehistorisch vondstmateriaal opgeleverd. Het aardewerk is weinig diagnostisch, maar dateert waarschijnlijk uit de ijzertijd. Het vuursteenmateriaal dat is aangetroffen in de sleuven bij de uitholling betreft waarschijnlijk een vondstcomplex van een deel van een neolithisch ‘atelier’.<br>Tijdens de aanleg van sleuf 3 is een laag met een houtskoolconcentratie aangesneden. De duidelijke concentratie houtskool met grote, niet-afgeronde houtskoolfragmenten wijst op een klein vuurtje ter plekke, dat in geringe mate verspoeld is. Het houtskool bestaat in hoofdzaak uit Juniperus communis (jeneverbes) aangevuld met Prunus sp. Een takje van de jeneverbes is gedateerd op 445 ± 30 BP (GrA-47938), dat wil zeggen omstreeks 1440 AD in kalenderjaren.<br>Het lijkt waarschijnlijk dat ter plekke van de abri van de Däölkesberg kalksteenwinning heeft plaatsgevonden. Het onderzoek bij de uitholling heeft geen aanwijzingen opgeleverd voor een natuurlijke oorsprong. Het is dan ook geen abri maar een grot of groeve. Deze winning moet dan gesitueerd worden in de laat-middeleeuwse ontginningen (mogelijk een zogenaamde boerengroeve) voor bouwmateriaal zoals mortel, pleister, het branden van kalk e.d.</p>