Zonnepark Beemte-Broekland te Beemte-Broekland, gemeente Apeldoorn

In opdracht van TPSolar Nederland B.V. heeft ADC ArcheoProjecten in Januari 2025 een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een karterend booronderzoek uitgevoerd op de geplande locatie van een gepland zonneveld te Beemte-Broekland, gemeente Apeldoorn. In een eerder stadium is een bureauonderzoek en inventariserend booronderzoek voor deze locatie uitgevoerd.

Tijdens het verkennende booronderzoek is aangetoond dat het plangebied is gelegen tussen de stuwwal en de IJssel in een gebied waar tijdens de vorige ijstijd fluvioperiglaciale afzettingen zijn afgezet. In de lagere delen van het plangebied kon in het Holoceen veen groeien terwijl in de schaarse hogere delen een bodem kon ontstaan. Een inspoelingshorizont is in slechts vier boringen aangetroffen. In al deze gevallen was de
oorspronkelijke top door ploegwerkzaamheden afgetopt waardoor alleen de inspoelingshorizont nog aanwezig is. Voor een groot gedeelte van het plangebied was echter geen sprake van podzolisering vanwege de hoge grondwaterstanden. In deze delen bestond de bodemvorming enkel uit een aanrijkingshorizont die nog redelijk intact is gebleven. In de top van de fluvioperiglaciale afzettingen kunnen archeologische waarden worden aangetroffen. De verwachting is voor alle perioden het hoogste in de top van de hogere dekzandafzettingen en het laagst in de lagergelegen delen, die vaak ook met veen zijn afgedekt. Daartussen zijn delen waar extractiekampen uit het Laat-Paleolithicum en het Mesolithicum kunnen worden aangetroffen, met name aan de randen van vennen. Voor latere perioden zullen de delen buiten de hogere dekzandgronden te nat zijn geweest voor bewoning.

De veengebieden hebben daarmee een lage archeologische verwachting vanwege de hoge grondwaterstanden terwijl de hoge delen een hoge archeologische verwachting hebben gekregen. Daarnaast hebben de overgangen van laaggelegen veengebieden naar de hogere dekzandruggen een middelhoge verwachting. In deze gebieden kon namelijk gebruik worden gemaakt van de verschillende landschapsvormen die in de buurt aanwezig waren. De laaggelegen delen van het
plangebied waren niet geschikt voor bewoning vanwege de hoge grondwaterstanden.

Om bovenstaande verwachting aan te vullen is in het plangebied een karterend booronderzoek uitgevoerd. De karterende fase van het onderzoek bevestigt het landschappelijke beeld dat werd verkregen tijdens het verkennend booronderzoek. Het plangebied ligt gedeeltelijk hoger in het landschap. In deze gebieden zou in het verleden gebruik kunnen zijn gemaakt van de verschillende landschapsvormen die in de buurt aanwezig waren. Vanwege de vondst van twee vuurstenen artefacten wordt er een vindplaats verwacht. De archeologische verwachting voor een gedeelte van het plangebied is daarom onveranderd hoog. Voor de andere delen kan de verwachting worden bijgesteld naar laag.

ADC ArcheoProjecten adviseert om een inventariserend veldonderzoek uit te voeren door middel van een karterend booronderzoek. Het doel van dit onderzoek is het systematisch onderzoeken van het plangebied op het voorkomen van één of meerdere typen archeologische vindplaatsen. Dit dient te gebeuren in de delen met een hoge archeologische verwachting. Bij het onderhavig onderzoek is besloten een boorgrid met een verminderde dichtheid boringen te gebruiken. Het
geadviseerde aanvullend karterend booronderzoek dient te worden uitgevoerd in een aanvullend boorgrind om tot het oorspronkelijk karterende boorgrid te komen.
De werkzaamheden dienen voorafgaand aan het veldwerk te worden vastgelegd in een Plan van Aanpak (PvA).

Voor de overige delen va het plangebied geldt dat het gebied vrij kan worden gegeven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is altijd mogelijk dat tijdens grondwerkzaamheden onverwacht
archeologische vondsten aan het licht komen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van de grondwerkzaamheden te wijzen op de plicht deze zogenoemde toevalsvondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet. De melding dient behalve bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) tevens plaats te vinden bij de
gemeente Apeldoorn.