Montferland Beek De Bijvanck Booronderzoek

In opdracht van Natuurmonumenten heeft ADC ArcheoProjecten een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd voor het plangebied De Bijvanck in Beek (gemeente Montferland). In het plangebied zullen de aanwezige cultuurhistorische waarden beter zichtbaar gemaakt worden. Het onderzoek is uitgevoerd om meer inzicht te krijgen in de op het landgoed aanwezige of verwachte cultuurhistorische en archeologische waarden. De locatie is weergegeven in afb. 1 en 2. Op basis van door de opdrachtgever aangeleverde informatie werden in het plangebied fundamenten van een bergvrede, afgedekt door een heuvel, verwacht. Deze bergvrede is omringd door twee grachten, daterend uit de Late Middeleeuwen. De buitenste gracht is nog steeds in gebruik. De binnenste is niet meer gebruik, maar nog wel herkenbaar in het terrein. Van twee heuvels in het terrein werd verwacht dat deze opgeworpen zijn als gevolg van winning van grondstoffen uit nabijgelegen delen. Dit werd ondersteund door de aanwezigheid van duidelijk herkenbare gaten in de directe omgeving.Teneinde deze verwachting te toetsen werd in het plangebied een karterend en waarderend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij zijn pollenmonsters genomen van de grachten en deze zijn geanalyseerd. Tijdens het booronderzoek zijn geen duidelijke resten van de versterking aangetroffen. Wel is een grijze laag aangetroffen rondom het heuveltje binnen de grachten. Mogelijk is dit een restant van de versterking. De binnenste ringgracht is tijdens het booronderzoek wel aangetroffen, maar deze heeft een iets andere ligging dan wat op basis van de aangeleverde gegevens verwacht werd. Verder zijn enkele mogelijke grondsporen aangeboord. Het onderzochte heuveltje in het terrein heeft mogelijk een natuurlijke oorsprong en bestaan niet uit opgebrachte grond ten behoeve van grondstoffenwinning. De onregelmatige gaten zijn mogelijk het resultaat van schatgraven, waarvan bekend is dat dit in de 17e eeuw heeft plaatsgevonden. Ook kan hierbij een deel van een natuurlijke verhoging zijn afgegraven, waardoor de heuvels een meer onregelmatige vorm heeft verkregen. De gaten kunnen echter ook inderdaad het resultaat zijn van grondstofwinning, waarbij het opgegraven materiaal is afgevoerd. Op basis van de pollenanalyse heeft de basis van de binnenste gracht een datering vanaf de 12e/13e eeuw en de top van de grachtvulling heeft een datering van na 1400. De basis van de buitenste gracht dateert in de 18e eeuw. De grachten lijken niet uitgebaggerd te zijn, maar dit valt niet met zekerheid te zeggen.ADC ArcheoProjecten adviseert om in het gebied binnen de buitenste ringgracht een inventariserend veldonderzoek uit te voeren door middel van het aanleggen van proefsleuven, teneinde gaafheid, omvang, datering en conservering van archeologische resten te onderzoeken. Dit onderzoek zal gericht moeten zijn op het opsporen van resten van de vesting die binnen de grachten verwacht wordt. Er dienen in ieder geval proefsleuven aangelegd te worden op de locatie waar een grijze laag is aangetroffen en op de locaties waar mogelijk grondsporen zijn aangetroffen. Op de locatie van de grijze laag zal vooral gelet dienen te worden op de aanwezigheid van sporen van houten of stenen funderingen, terwijl in het overige gebied binnen de binnengracht ook sporen van andere aard worden verwacht. De exacte invulling van de werkzaamheden dient te worden vastgelegd in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE).