Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Traaiweg 14 te Leersum, gemeente Utrechtse Heuvelrug (UT) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Traaiweg 14 te Leersum, gemeente Utrechtse Heuvelrug (UT)

<p>Laagland Archeologie heeft in oktober 2025 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Traaiweg 14 te Leersum. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de nieuwbouw van een bungalow en de renovatie van een bestaande schuur.<br>Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.<br>Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen.<br>Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.<br>Op basis van de inventarisatie kan het volgende geconcludeerd worden. Op de geomorfologische kaart ligt het plangebied in een zone van gordeldekzandwelvingen en direct ten zuiden van een zone met dekzandruggen. Bodemkundig worden in het plangebied hoge zwarte enkeerdgronden in leemarm en zwak lemig fijn zand verwacht.<br>Dit komt overeen met de gemeentelijke geomorfogenetische kaart waar het plangebied in een gebied van dekzanden met een oud bouwlanddek ligt.<br>In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit het Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd bekend. In historische tijden (rond 1755 en vanaf circa 1832) werd het terrein omschreven als bouwland. Op basis van de topografische kaarten bleef het plangebied onbebouwd tot ca. 1970.<br>Een hoge verwachting is opgesteld voor alle perioden vanaf het Laat-Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd. Het plangebied ligt in een relatief hoger overgangsgebied en ligt in een kansrijke zone voor archeologische resten van jager-verzamelaars uit het Laat Paleolithicum en Mesolithicum. Het plangebied was ook een geschikt gebied voor landbouw. De aanwezigheid van zowel Neolithische vuursteenvondsten als nederzettings- en landbouwsporen uit het Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd in de omgeving bevestigen dit. Voor het Neolithicum tot en met de Late Middeleeuwen geldt een hoge verwachting. Op basis van de historische kaarten kunnen in de Nieuwe Tijd alleen sporen van landbouwactiviteiten (middelhoge archeologische verwachting) verwacht worden.<br>Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.<br>Er is een voornamelijk onverstoorde bodemopbouw aangetroffen bestaande uit een AC profiel met (resten) van een plaggendek. Omdat er onder de A-horizont geen bodemhorizonten, ontstaan door bodemvorming zijn aangetroffen, kan de archeologische verwachting voor jager-verzamelaars naar beneden worden bijgesteld.<br>De hoge archeologische verwachting voor het Neolithicum tot en met de Late Middeleeuwen en de middelhoge archeologische verwachting voor de Nieuwe Tijd kan worden bevestigd met dit onderzoek.<br>Op basis van de onderzoeksresultaten wordt nader archeologisch onderzoek geadviseerd conform protocol 4003 IVO (landbodems).<br>Gelet op de te verwachten prospectiekenmerken en prospecteerbaarheid van een eventuele vindplaats wordt geadviseerd dit vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek conform de KNA Leidraad Inventariserend Veldonderzoek Deel: Proefsleuvenonderzoek (IVO-P). Hiervoor is een door het bevoegd gezag goed te keuren Programma van Eisen benodigd.<br>Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Utrechtse Heuvelrug. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, Peter Weterings, Gemeentelijk archeoloog.</p>