ภาพตัวแทน “ผู้มีความหลากหลายทางเพศ (LGBTQ+)” ในมิวสิควิดีโอเพลงไทยสมัยนิยม

การวิจัยเรื่อง “ภาพตัวแทน “ผู้มีความหลากหลายทางเพศ (LGBTQ+)” ในมิวสิควิดีโอเพลงไทยสมัยนิยม” เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาว่ามิวสิควิดีโอเพลงไทยสมัยนิยมนำเสนอภาพตัวแทนผู้มีความหลากหลายทางเพศออกมาเป็นอย่างไร มีกลวิธีในการนำเสนออย่างไร และบริบททางสังคมและอุตสาหกรรมเพลงมีอิทธิพลต่อการประกอบสร้างภาพตัวแทนอย่างไร โดยมีวิธีการวิจัยคือ (1) ศึกษาบริบท (Context) ว่าบริบททางสังคมและอุตสาหกรรมเพลงส่งผลต่อการสร้างภาพตัวแทนอย่างไร (2) ศึกษาตัวบท (Text) ในมิวสิควิดีโอผ่านองค์ประกอบต่างๆ ตามแนวคิดการเล่าเรื่องและภาษาภาพของมิวสิควิดีโอ ที่เผยแพร่ระหว่าง ก่อนปี พ.ศ.2540 – พ.ศ. 2565 ทาง YouTube จำนวนทั้งสิ้น 38 มิวสิควิดีโอ โดยแบ่งการศึกษาออกเป็น 3 ยุค ตามบริบทการเรียกร้องสิทธิของผู้มีความหลากหลายทางเพศ ผลการวิจัยพบว่า ภาพตัวแทนจะถูกนำเสนอตามบริบททางสังคมและอุตสาหกรรมเพลงที่เปลี่ยนแปลงไปในแต่ละยุคสมัย กล่าวคือ (1) ยุคแห่งการบุกเบิก (ก่อน พ.ศ.2540 – 2544) ภาพตัวแทนจะเป็นภาพเหมารวมในเชิงลบ สื่อถึงความผิดปกติ ตามบริบททางสังคมที่มองว่าความหลากหลายทางเพศเป็นอาการผิดปกติ และมีกฎหมายควบคุมการนำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับผู้มีความหลากหลายทางเพศ (2) ยุคแห่งการแสวงหาตัวตน (พ.ศ.2545 – พ.ศ.2557) ภาพตัวแทนจะเป็นภาพแห่งการปิดบังซ่อนเร้นตัวตน และนำเสนอในมุมมองความเป็นปัจเจกมากขึ้น ตามบริบททางสังคมที่เริ่มมีการศึกษาเรื่องเพศวิถี และเริ่มเกิดการเรียกร้องสิทธิจากหลายภาคส่วน และ (3) ยุคแห่งการเรียกร้องความเท่าเทียม (พ.ศ.2558 – พ.ศ.2565) ภาพตัวแทนจะเป็นภาพแห่งการเปิดเผยตัวตน นำเสนอในรูปแบบความเป็นมนุษย์ธรรมดาที่มีทั้งด้านดีและด้านไม่ดี ตามบริบททางสังคมที่มีการยอมรับความหลากหลายทางเพศอย่างแพร่หลาย รวมถึงการเติบโตขึ้นของอุตสาหกรรมวาย และการนำเสนอมิวสิควิดีโอผ่านช่องทางออนไลน์ที่ไม่มีกฎหมายจากภาครัฐเข้ามาควบคุมโดยตรง ข้อสังเกตคือ ยิ่งเวลาเปลี่ยนผ่าน ภาพตัวแทนจะยิ่งวิวัฒน์ใกล้เคียงและล้ำหน้าไปกว่าโลกแห่งความเป็นจริง ตามบริบททางสังคมที่มีการเรียกร้องสิทธิและเปิดรับความหลากหลายทางเพศ และบริบทอุตสาหกรรมเพลงที่ต้องการสร้างความแปลกใหม่ เพื่อตอบสนองต่อกลุ่มเป้าหมายที่เป็นวัยรุ่น ชนชั้นกลาง