STĘŻENIE ENOLAZY SWOISTEJ DLA NEURONÓW (NSE), ELASTAZY NEUTROFILOWEJ (NE) ORAZ BIAŁKA WIĄŻĄCEGO WAPŃ S100B U NORMOGLIKEMICZNYCH PACJENTÓW Z COVID-19.

<p>Ciężki przebieg COVID-19 jest związany z zaburzoną odpowiedzią zapalną i immunologiczną, co może znajdować odzwierciedlenie w zmianach stężeń określonych markerów biochemicznych. Do potencjalnych wskaźników prognostycznych należą enolaza swoista dla neuronów (NSE), elastaza neutrofilowa (NE) oraz białko wiążące wapń S100B. NE wykazuje silny związek z ciężkością choroby, ponieważ jej podwyższone stężenia korelują z poziomem cytokin prozapalnych, niewydolnością oddechową, rozległością uszkodzeń płuc, koniecznością leczenia w oddziale intensywnej terapii oraz zwiększoną śmiertelnością. Jako marker aktywacji neutrofili oraz kluczowy enzym biorący udział w tworzeniu zewnątrzkomórkowych pułapek neutrofilowych (NETs), NE może przyczyniać się do uszkodzenia śródbłonka, mikrozakrzepicy oraz rozwoju zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Wykazano również, że w ciężkim przebiegu COVID-19 zwiększają się stężenia NSE i S100B, co może odzwierciedlać zajęcie układu nerwowego oraz ogólnoustrojową reakcję zapalną.</p><p>Celem niniejszego badania była ocena przydatności diagnostycznej klasycznych markerów zapalnych i metabolicznych, a także potencjalnych biomarkerów związanych z przebiegiem COVID-19, w tym NE, NSE oraz S100B. Analizę przeprowadzono w starannie dobranych, jednorodnych grupach: w grupie badanej obejmującej pacjentów z objawowym COVID-19 bez chorób współistniejących oraz w grupie kontrolnej złożonej ze zdrowych osób bez chorób współistniejących. Uczestnicy obu grup byli porównywalni pod względem wieku (45–65 lat), rozkładu płci oraz liczebności grup (odpowiednio 98 i 100 osób).</p><p>Stężenia NE, S100B oraz NSE oznaczano metodą ELISA zgodnie z protokołami producentów zestawów. Odczyt wartości absorbancji wykonywano przy użyciu czytnika BioTek Synergy H1 Multimode Reader. Zastosowane testy charakteryzowały się wysoką czułością oraz szerokim zakresem oznaczalnych stężeń. W grupie badanej stwierdzono istotnie wyższe wartości kilku parametrów laboratoryjnych, w tym bazofili, kreatyniny, eozynofili, HbA1c, cholesterolu HDL, limfocytów, monocytów, neutrofili, hemoglobiny, hematokrytu, płytek krwi, a także NSE i S100B. W analizie wieloczynnikowej liczba monocytów (OR &#61; 1,6487; 95% CI: 1,2480–2,4318; p &#61; 0,0001), liczba neutrofili przy wzroście o 10 jednostek (OR &#61; 1,0377; 95% CI: 1,0214–1,0622; p &lt; 0,0001) oraz stężenie NSE (OR &#61; 1,1466 na jednostkę wzrostu; 95% CI: 1,0175–1,2998; p &#61; 0,0218) były dodatnio związane z prawdopodobieństwem przynależności do grupy pacjentów z COVID-19.</p><p>Wszyscy uczestnicy badania wyrazili pisemną świadomą zgodę na udział w badaniu. Badanie przeprowadzono zgodnie z zasadami Deklaracji Helsińskiej oraz uzyskało zgodę Komisji Etycznej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu (numery zgód: KB 187/2019 oraz KB-666/2019).</p>