Wijk bij Duurstede Steenstraat 14 Begeleiding en Opgraving

<p>ADC ArcheoProjecten heeft voor het plangebied Steenstraat 14 te Wijk bij Duurstede een archeologische begeleiding onder protocol proefsleuven en onder protocol opgraven uitgevoerd, evenals een vlakdekkende opgraving. Het onderzoek is uitgevoerd in april en mei 2010. In totaal zijn hierbij drie werkputten onderzocht met een totale oppervlakte van ca. 863 m2.<br>Doel en reden van het onderzoek<br>In het plangebied zal een appartementencomplex worden gebouwd met parkeervoorzieningen. Hiervoor dienden de bestaande funderingen en een kelder van het voormalige pand Steenstraat 14 te worden gesloopt en moest een sanering plaatsvinden rond de locatie van een ondergrondse olietank. Op de locatie Steenstraat 14 werden archeologische resten verwacht vanaf het Laat-Neolithicum, maar de kans op sporen en vondsten uit de 10e tot en met 14e eeuw (de periode van villa Wijk) was het grootst. Omdat bij de uitvoering van de voorgenomen sloop-, sanerings- en nieuwbouwwerkzaamheden de bodem werd verstoord en archeologische resten daarbij verloren konden gaan, zijn de sloop en sanering uitgevoerd onder archeologische begeleiding, gevolgd door een opgraving van de nieuw te ontwikkelen locatie. Dit om informatie te behouden die van belang is voor onze kennisvorming over het verleden.<br>Resultaten van het onderzoek<br>De oudste sporen en vondsten die in het plangebied zijn aangetroffen, dateren uit de Vroege Middeleeuwen (700-900). Uit deze periode zijn drie sporen, losse vondsten van het vlak en vroegmiddeleeuwse vondsten die als opspit in laatmiddeleeuwse sporen terecht zijn gekomen aangetroffen. In hoeverre er daadwerkelijk sprake is geweest van bewoning in deze periode in het plangebied en hoe dat er uit heeft gezien, is niet duidelijk. De sporen en vondsten wijzen wel op enige activiteit in deze periode. Volgens Van Es en Verwers kan de ‘noorderwijk’ van Dorestad, waarvan de zuidelijke grens ongeveer rond de Steenstraat gereconstrueerd wordt, van oost naar west worden onderverdeeld in drie delen: de oostelijke havenzone, een ambachtelijke zone er achter en nog weer verder naar het westen een agrarische zone. Mogelijk bevond het plangebied zich in de Karolingische tijd in de nabijheid van de achtererven van deze agrarische bewoning.<br>Binnen het huidige plangebied is uit de periode Volle tot en met Late Middeleeuwen geen duidelijke plattegrond van een boerderij of bijgebouw aangetroffen. Op basis van de sporen en vondsten lijkt er wel sprake te zijn van een activiteitenzone behorend bij een erf. Hierop wijzen de greppelkuilen, ijzerslakken met een fragment gesinterd materiaal, spinklosjes, weefgewicht(en), een werktuigje dat mogelijk in verband kan worden gebracht met het bewerken van vlas of hennep en eventueel een stukje gewei dat diende als grondstof voor het vervaardigen van (gebruiks)voorwerpen. Uit het botanisch onderzoek is duidelijk geworden dat er in het plangebied sprake was van een intensief bodemgebruik. Het betrof een veelvuldig betreden gebied waar duidelijke aanwijzingen zijn gevonden voor de aanwezigheid van akkers en moestuinen. Deze activiteiten kunnen op basis van aardewerkvondsten voornamelijk in de 12e eeuw en in mindere mate de 13e eeuw worden gedateerd. Behalve de vondsten van (edel)hert en wellicht ook paard, is er geen directe relatie te leggen met het adellijk hof dat in de nabijheid van de Steenstraat moet hebben gelegen.<br>Een groot aantal sporen bestaat uit greppels. Hierbij kan een onderscheid worden gemaakt tussen een 12e-/13e-eeuwse fase en enkele greppels die in de 15e en 16e eeuw gedateerd kunnen worden. De ligging van de 12e-eeuwse greppels haaks op de Steenstraat vormt een aanwijzing dat de oorsprong van deze straat terug kan gaan tot in de Volle Middeleeuwen en wellicht zelfs vroeger. In de Late Middeleeuwen of vroege Nieuwe tijd lijkt er een verschuiving in oriëntatie van de greppels te ontstaan of is er sprake van een herinrichting van het terrein. Eén greppel kan op basis van zijn ligging direct naast en evenwijdig aan de Steenstraat mogelijk als wegsloot worden geïnterpreteerd. Het vondstmateriaal uit dit spoor lijkt er op te wijzen dat de sloot of greppel over een lange periode heeft opengelegen.<br>Er is één spoor aangetroffen dat wijst op historische bebouwing ter plaatse. Het betreft een muuruitbraakspoor met daarin baksteenresten, mortelresten en fragmenten van dakpannen. Het aardewerk uit dit spoor dateert uit de periode 1550-1650. Als de opgravingsputten geplot worden op de stadsplattegrond van Jacob van Deventer uit het derde kwart van de 16e eeuw, dan komt de opgravingslocatie overeen met de plek ten westen van de kerk waar Van Deventer twee bakstenen gebouwen heeft getekend. Misschien kan de verschuiving in oriëntatie van de greppels in verband worden gebracht met deze bakstenen bouwfase.</p>