Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase, door middel van boringen Schrijvershoef 13 te Schijndel (gemeente Meierijstad). AM23480

In de periode december - januari 2024 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied Schrijvershoef 13 te Schijndel (gemeente Meierijstad). Aanleiding voor het laten uitvoeren van dit bodemonderzoek betreft de aanvraag van een omgevingsvergunning ten behoeve van de uitbreidingen van de bestaande ligboxenstal. De toekomstige bodemverstoring zal tot circa 2,42 meter beneden maaiveld reiken. De verwachting is dan ook dat bij het uitgraven van de bouwputten, ten behoeve van de voorgenomen nieuwbouw, de bodem tot in het archeologische niveau verstoord zal worden en eventueel aanwezige archeologische waarden daardoor verloren zullen gaan. De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de voormalige gemeente Schijndel (2013) in de zone Categorie 3: gebied met hoge verwachting (historische kernen en linten) met aanwezigheid van een esdek. Voor deze verwachtingszone geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 250 m2 en dieper dan 30 cm beneden maaiveld. De hooggelegen dekzandruggen en dekzandwelvingen in de directe nabijheid van waterlopen, zullen ideale bewoningslocaties voor jager-verzamelaars zijn geweest. Het plangebied ligt relatief hoog in het landschap en ver verwijderd van waterlopen. In de wijde omgeving zijn geen vuursteenvondsten bekend. Om deze redenen wordt een middelhoge verwachting toegekend voor vindplaatsen uit het laat-paleolithicum tot en met het mesolithicum. De ligging van het plangebied in een relatief laaggelegen deel van de dekzandwelvingen zal voor latere landbouwende samenlevingen niet direct een aantrekkelijke vestigingsplaats zijn geweest. Men zal zich voornamelijk op de hooggelegen dekzandruggen en hoge delen van de dekzandwelvingen hebben gevestigd, zoals die aanwezig zijn ten noordoosten van het plangebied. Voor het plangebied geldt daarom een middelhoge verwachting voor zowel nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met de ijzertijd als voor nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen. Het plangebied ligt aan de Schrijvershoef in het buitengebied van Schijndel. Aan deze straat is sinds tenminste begin 19e eeuw meerdere bebouwing aanwezig als onderdeel van het gehucht Keur. Het plangebied zelf ligt direct bij een historisch erf dat vermoedelijk uit het midden van de 18e eeuw stamt. Mogelijk ligt in de 19e eeuw een bijgebouw in het uiterste noordoostelijke deel van het plangebied. Uit latere historische kaarten blijkt dat het plangebied onbebouwd is. Er geldt een middelhoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd. Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw in het plangebied bestaat uit een scherp AC-bodemprofiel. Op basis van dit bodemprofiel en mede op basis van de aangetroffen fosfaat vlekken is de kans groot dat dieper ingegraven sporen van meer sedentaire bewoningsvormen nog kunnen worden aangetroffen. De in het vooronderzoek opgestelde archeologische verwachting (middelhoog voor neolithicum - nieuwe tijd) blijft dan ook gehandhaafd. Voor de periode laat-paleolithicum – mesolithicum is de verwachting bijgesteld naar laag door het ontbreken van de top van de bodem maar de aangetoonde ligging in een gradiëntzone. Op basis hiervan wordt voor het plangebied een vervolgonderzoek geadviseerd. De resultaten van dit onderzoek zijn getoetst door de bevoegde overheid (gemeente Meierijstad), die op basis van het uitgebrachte advies een besluit heeft genomen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat er al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. Selectiebesluit1 De gemeente Meierijstad keurt het rapport goed en kan instemmen met de bevindingen. Vanwege de verwachting op deze specifieke locatie en de omvang van de bodemingreep gaat de gemeente echter niet mee in het advies voor een proefsleuvenonderzoek, maar kiest voor een meer toegesneden waarneming in de vorm van een archeologische begeleiding. Hierbij dient de bouwput eerst ontgraven te worden tot in de top van het ongestoorde dekzand. Eventueel aanwezige archeologische grondsporen worden hierbij gedocumenteerd en opgegraven. Direct aansluitend kan de bouwkuip verder uitgegraven worden voor de bouw van de mestkelders en stalfundering. Voor het vervolgonderzoek, Archeologische Begeleiding – variant Opgraven, dient een PvE te worden opgesteld dat ter goedkeuring aan de gemeente wordt voorgelegd. Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt. 1 Selectieadvies archeologische monumentenzorg Gemeente Meierijstad, d.d. 5 februari 2024.