Herenweg 151, Rijnsaterwoude Booronderzoek

In opdracht van Inpijn-Blokpoel Ingenieursbureau te Hoofddorp heeft ADC ArcheoProjecten een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Herenweg 151 in Rijnsaterwoude (gemeente Kaag en Braassem). In het plangebied zal verbouw van het bestaande pand en nieuwbouw van woningen plaatsvinden. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van een projectprocedure ten behoeve van een wijziging in het bestemmingsplan en was noodzakelijk om te bepalen of bij de voorgenomen activiteiten de kans bestaat dat archeologische resten in de ondergrond worden aangetast.Op basis van het bureauonderzoek werd de volgende gespecificeerde verwachting opgesteld. In de diepere ondergrond, die bestaat uit wad- en kwelderafzettingen (Laagpakket van Wormer, Naaldwijk Formatie) kunnen archeologische sporen uit het Neolithicum aanwezig zijn. Het is niet bekend of deze afzettingen geschikt waren voor bewoning. Vanwege de diepe ligging zijn archeologische resten vaak moeilijk op te sporen. Bovendien zullen deze slechts beperkt verstoord worden door de voorgenomen woningbouw. In de periode Bronstijd t/m de Middeleeuwen bevond zich ter plaatse van het onderzoeksgebied een uitgestrekt veenmoeras. Op grond van de natte omstandigheden en afwezigheid van rivieren wordt de kans op archeologische sporen in het veen (Hollandveen Laagpakket, Nieuwkoop Formatie) gering geacht. Vanaf de Late-Middeleeuwen werden de veengebieden op grote schaal ontgonnen en in gebruik genomen voor de landbouw. De huidige Herenweg fungeerde hierbij als ontginningsas en vormt het zogenoemde 'bovenland'. Hier bleef het veen grotendeels gespaard, terwijl in de gebieden aan weerszijden van de ontginingsas het veen in de loop van de eeuwen werd afgegraven. In een zone langs de ontginningsas kunnen bewoningsresten uit de Late-Middeleeuwen en Nieuwe tijd worden aangetroffen. Op oude kaarten is het plangebied evenwel onbebouwd. De kans op bewoningsresten wordt daarom klein geacht. In de jaren '70 vonden in het plangebied bouwactiviteiten plaats. Als gevolg hiervan kunnen eventuele archeologische resten plaatselijk verstoord zijn. Verder moet rekening worden gehouden met verstoring van eventuele archeologische resten door het opbrengen van een zandpakket ter versteviging van het maaiveld en de aanleg van ondergrondse infrastructuur.Teneinde deze verwachting te toetsen werd in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. In overeenstemming met het bureauonderzoek wordt beneden 45 tot 110 cm -mv de ondergrond van het plangebied gevormd door kwelderafzettingen (Laagpakket van Wormer binnen de Nieuwkoop). De bovenste decimeters van dit pakket bestaan uit zware klei. De kwelderafzettingen worden afgedekt door een laag restveen. In het algemeen werden gebieden met zware klei in deze periode niet uitgekozen voor bewoning en/of landbouw. Het bovenliggende veenpakket wordt beschouwd als een restant van een oorspronkelijk meters dik veenpakket (Hollandveen Laagpakket binnen de Nieuwkoop Formatie), dat in de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd respectievelijk grotendeels is afgegraven en omgewerkt. Eventueel in het veen aanwezige resten zullen hierbij verdwenen zijn. Gezien de lage ligging van het plangebied ten opzichte van de zone direct langs de Herenweg maakt het plangebied geen deel uit van het bovenland (ontginningsas), waar in de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd de bewoning geconcentreerd was. Bewoningsresten worden daarom in het plangebied niet verwacht.ADC ArcheoProjecten adviseert om het terrein vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is echter niet volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied toch nog archeologische resten voorkomen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij het bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 53 van de Monumentenwet.