Bouwhistorische Scan Eyckenlust te Beek en Donk

Dit onderzoek betreft een lichte scan waarbij de bouwgeschiedenis en gebruiksgeschiedenis van vier gebouwen globaal is achterhaald. Het richt zich op vier panden van de buitenplaats Eyckenlust in Beek en Donk: het poortgebouw, het hoofdgebouw, de boerderij Vogelenzang en de kasteelhoeve.

Het landgoed Eyckenlust kent een oorsprong die vermoedelijk teruggaat tot de vijftiende eeuw. In het poortgebouw zijn elementen uit ca. 1500 aanwezig. Dit maakt het aannemelijk dat er aan het einde van de vijftiende eeuw een omgracht terrein was met daarop vermoedelijk een woonstede van een rijke boer of een kasteel.

In 1658 werd op het omgrachte terrein een nieuw huis gebouwd door Philips van Leefdael nadat het oude volgens overlevering in 1598 was verwoest. De constructie van het hoofdgebouw met de kap stamt nog grotendeels uit deze periode. Bij de bouw werd mogelijk gebruik gemaakt van bestaande fundamenten en bouwdelen. Het hoofdgebouw kreeg het uiterlijk van een buitenplaats in Hollands-classicistische stijl. De kasteelhoeve net buiten de gracht werd vermoedelijk ook in de tweede helft van de zeventiende of aan het begin van de achttiende eeuw gebouwd. In 1745 werd het landgoed eigendom van de familie De Jong. De verschillende bewoners zullen zoals gebruikelijk was het interieur hebben aangepast naar de eisen en wensen van de tijd.
In 1812 verbouwde Johan de Jong het hoofdgebouw ingrijpend waarbij de voorgevel voorzien werd schuiframen. Aan het einde van de negentiende eeuw werd het hoofdgebouw, het poortgebouw en de kasteelhoeve aangepast. Het hoofdgebouw en poortgebouw kregen neogotische details en de woningen die aan weerszijden van het poortgebouw stonden werden afgebroken. Bij de kasteelhoeve werd de stal opgehoogd en een arbeiderswoning geplaatst. De voorgevel en het interieur van het hoofdgebouw werd ook in de twintigste eeuw nog diverse malen aangepast. In de jaren 30 van de twintigste eeuw werd daarnaast het landgoed aangepast naar ontwerp van tuinarchitect Hugo A. C. Poortman waarbij een nieuwe oprijlaan werd gemaakt in het verlengde van het poortgebouw.
In 1824 werd op het landgoed boerderij Vogelenzang gebouwd. Deze boerderij werd in de twintigste eeuw aangepast door het woongedeelte te vergroten en de stal te verplaatsen naar het oude schuurgedeelte.
Ook de kasteelhoeve werd in de twintigste eeuw diverse malen aangepast. Vanaf de jaren 30 van de vorige eeuw is het pand niet meer in gebruik als boerderij.