Een archeologisch inventariserend veldonderzoek door middel van boringen op een terrein aan de Kettingwijk te Stadskanaal (Gr)

Het verkennend booronderzoek is uitgevoerd omdat in het bureau-onderzoek was vastgesteld dat er voor het terrein een hoge trefkans geldt op het voorkomen van archeologische resten uit de periode Paleolithicum - Neolithicum, mits de top van het zand (min of meer) intact is. Dit betekent dat alleen wanneer resten van een podzolbodem in het zand aanwezig zijn, in het bijzonder (E- of) B-horizonten, nog archeologische resten in situ zijn te verwachten. Op afbeelding 6 zijn op de zanddieptekaart die gebieden aangegeven waar goede intacte B-horizonten zijn gevonden.In het bijzonder het gebied bij de zuidwestrand kan worden gezien als een zandrug waarlangs een waterloop heeft gestroomd of een vrijwel permanente natte laagte is geweest (gezien de kleiige onderkant van het veen). Deze laagte zou een oude meander of zijarm van het Pagediep kunnen zijn geweest. Het Pagediep is een zeer oude beek met een minstens glaciale oorsprong (Groenendijk 1997).Groenendijk (pp. 191 – 192) heeft in zijn studie van het gebied de vermoedelijke loop van het Pagediep aangegeven (afb. 8). Hij gaat er vanuit dat de laagte van het terrein geen deel uitmaakt van de Page-stroomdraad. Dit betekent dat de kleiige afzettingen in een permanent natte laagte zonder stroming is afgezet.De meest westelijke zandrug van het onderzoeksterrein maakt deel uit van een grote zandrug waar omheen het Pagediep stroomt. Op deze zandrug is in het verleden een aantal vondsten gedaan. Op het terrein zelf, of bij de aanleg van de weg naast het kanaal, is een vroegmesolithische haardkuil met vuursteen gevonden (waarnemingsnr. 16700). Direct aan de andere kant van het kanaal zijn een neolithische hamerbijl (waarnemingsnr. 17678) en een Fels-Ovalbijl (waarnemingsnr. 16721) gevonden (afb. 7). Verondersteld wordt dat de neolithische resten afkomstig zijn van de Enkelgrafcultuur. Ook op het terrein direct ten noorden van het onderzoeksterrein is vuursteen uit het Mesolithicum aangetroffen (waarnemingsnr. 16713). Dit kan niet anders betekenen dan dat er een zeer hoge verwachting is nog meer resten aan te treffen van mesolithische vuurplaatsen en/of een neolithische nederzetting van de Enkelgrafcultuur op deze zandrug.Ook het gebied bij boorpunten 129-134-149 is gelegen op de helling van een zandrug, overgaand in het oosten naar een iets natter en veniger gebied. Op deze zandrug zijn ook intacte B-horizonten aangetroffen. Aansluitend ligt aan de westkant het gebied dat nog niet kon worden onderzocht. De zanddieptekaart geeft aan dat ook hier het zand hoog gelegen is en deel uit maakt van een zandrug. Het is in potentie een gebied waar archeologica kan worden gevonden. Het gebied bij de boorpunten 90 - 93 kan worden gezien als een zandkop of de helling van de zandrug in het midden van het terrein. Ook hier zijn intacte B-horizonten aangetroffen, waarin mogelijk archeologica kan worden aangetroffen. Bij boorpunt 175 is een zandkop aangetroffen met een intacte B-horizont. Zandkoppen in een nat gebied zijn altijd mogelijke activiteitsgebieden geweest en daar kunnen archeologische resten worden verwacht. Het gehele gebied bestaat uit een ontgonnen veenvlakte waar onder de bouwvoor/ploegzone en het veen een vrijwel intacte bodem en geomorfologie uit de steentijd aanwezig is of waaruit deze is te reconstrueren.