Eastermar, EVZ De Lits, Gemeente Tytsjerksteradiel (Fr.). Een Karterend Archeologisch Veldonderzoek.

<p>In verband met de herinrichting tot een Ecologische VerbindingsZone (EVZ) is een terrein onderzocht langs de Lits in Eastermar (zie Figuur 1). De hiertoe benodigde graafwerkzaamheden zouden tot aantasting van archeologische waarden kunnen leiden. Het onderzoek had tot doel om vast te stellen of dergelijke waarden aanwezig (kunnen) zijn.<br> Het plangebied ligt in een deel van het dekzandlandschap dat aan het einde van het neolithicum in een veenmoeras veranderde. Vuursteenvindplaatsen van jager-verzamelaars uit het laat-paleolithicum en het mesolithicum liggen vaak op relatief hooggelegen delen van het dekzandlandschap in de nabijheid van water. Voor het gebied geldt daarom een middelhoge verwachting voor resten van nederzettingen van jagers-verzamelaars uit de steentijd op dekzandkoppen. Voor resten uit latere perioden geldt hooguit een middelhoge verwachting voor resten van veenontginningsactiviteiten uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd.<br> Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn in het plangebied 28 gutsboringen geplaatst in vier noordwest-zuidoost gerichte boorraaien.<br>Uit de resultaten hiervan blijkt dat een afgedekt dekzandlandschap aanwezig is waarvan de top tussen 1,7 en 2,8 meter beneden NAP ligt. Op het noordelijke deel van het plangebied ligt de top van het dekzand ongeveer een meter lager ligt dan op de overige delen. De top van het dekzand is overal doorworteld en ongeoxideerd. Het dekzand vertoont geen sporen van podzolvorming en is daarom nooit geschikt geweest voor bewoning. Bovenop het dekzand ligt een pakket veen van maximaal bijna twee meter dikte waarvan de bovenste dertig centimeter (de toplaag van de bodem) is veraard. </p><p>Selectieadvies (KNA 4.0 VS07) door drs. R.P. Exaltus (senior KNA Prospector)<br>Geen van de in de boringen aanwezige afzettingen lijken in het (verre) verleden geschikt te zijn geweest voor bewoning. Nergens in het plangebied zijn relevante archeologische indicatoren gevonden. In verband hiermee geven de resultaten van het onderzoek geen aanleiding om archeologisch vervolgonderzoek te adviseren. Evenmin zijn archeologische resten gevonden waarmee tijdens de verdere planvorming rekening zou moeten worden gehouden. Geadviseerd wordt om het terrein vrij te geven.</p><p>Als bij toekomstig graafwerk onverhoopt toch archeologische vondsten worden gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, dan dient daarvan direct melding te worden gemaakt bij de minister conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Tytsjerksteradiel en bij de provinciaal archeoloog, dr. G. de Langen (tel: [phone]).</p>