ERVE BOENSMA-BERFLOWEG, BERFLO ES TE HENGELO, GEMEENTE HENGELO (OV)

<p>In opdracht van Vastbouw BV heeft EARTH Integrated Archaeology in de periode juni - december 2025 een archeologisch bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek uitgevoerd in het plangebied Erve Boense-Berfloweg te Hengelo in de gemeente Hengelo (OV). Het plangebied ligt in de wijk Berflo Es, in het deel van de stad dat ruwweg wordt omsloten door het Twentekanaal, de Laan Hart van Zuid, de spoorlijn Hengelo-Enschede en de Kuipersdijk. Op Erve Boensma, aan de zuidwestelijke hoek van de aansluiting van de Adriaansweg met de Berfloweg worden 29 nieuwe appartementen gerealiseerd, waarbij de gevel van de in 1925 gebouwde broodfabriek ‘De Concurrent’ grotendeels behouden blijft en in het appartementencomplex wordt opgenomen.</p><p>
Daarnaast worden 38 parkeerplaatsen gerealiseerd en wordt het gehele terrein opnieuw ingericht. Bij de bouw, verbouw en herinrichting zullen grond verstorende werkzaamheden plaatsvinden die mogelijk schade kunnen toebrengen aan archeologische sporen. Het plangebied ligt volgens de gemeentelijke Archeologische Waarden en Verwachtingskaart in twee zones. Het westelijk deel ligt in een gebied met dekzandhoogten en -ruggen met daar bovenop een plaggendek. In dit deel van het plangebied geldt een hoge verwachting voor resten uit alle
archeologische perioden. Het oostelijk deel bevindt zich in een gebied met dekzandwelvingen en - vlakten met een dun plaggendek of zonder plaggendek. Voor dit deel van het plangebied geldt een middelmatige verwachting voor resten uit alle archeologische perioden. Volgens het vigerende bestemmingsplan (Hengelo-Zuid Berflo Es e.o., vastgesteld op 11-01-2103) geldt er voor het plangebied een dubbelbestemming Waarde-Archeologie Hoog (binnen kom). Hier is
archeologisch onderzoek nodig bij ingrepen met een oppervlakte van meer dan 250 m2 én dieper dan 0,40 m -mv (onder maaiveld). De geplande ingrepen overschrijden deze vrijstellingsgrenzen. Het doel van dit gecombineerde bureau- en booronderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting, de toetsing hiervan en daarmee het bepalen van archeologische risico’s binnen het plangebied.</p><p>
Het plangebied ligt op de Berflo Es en bestaat grotendeels uit (historische) landbouwgronden. Het gebied kent een middelhoge tot hoge verwachting voor alle archeologische perioden vanaf het LaatPaleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd. Deze resten kunnen voorkomen vanaf dicht onder maaiveld. Vanwege de reeds aanwezige bebouwing en vanwege relatief recent verdwenen bebouwing en de verwachting dat eventuele archeologische waarden zich dicht onder maaiveld
bevinden, is de kans groot dat zich in de bebouwde of eerder bebouwde delen van het plangebied op geringe diepte geen intacte bodem en dus geen archeologische waarden meer bevinden. Deze verwachting is door middel van een verkennend booronderzoek getoetst. Het booronderzoek bevestigt de gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied niet. Gedurende het onderzoek zijn geen indicatoren aangetroffen die wijzen op een (middel)hoge archeologische verwachting. Aangezien de top van het dekzand, als gevolg van diepe verstoring, in het overgrote deel van het plangebied, veelal ontbreekt, dient de archeologsche verwachting binnen het plangebied bijgesteld worden naar laag.</p><p>
EARTH adviseert derhalve om geen vervolgonderzoek uit te voeren en het plangebied vrij te geven voor verdere ontwikkeling. Het rapport en selectieadvies zijn op verzoek van opdrachtgever op 17 december 2025 ter goedkeuring voorgelegd aan het Bevoegd Gezag, de Gemeente Hengelo. Op 18 december 2025 zijn het advies en de rapportage akkoord bevonden door de adviseur archeologie van het Bevoegd Gezag, waarbij de adviseur archeologie de gemeente heeft geadviseerd het selectieadvies over te nemen en het plangebied vrij te geven voor verdere ontwikkeling. Dit neemt echter niet weg dat de uitvoerder van het grondwerk gewezen dient te worden op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals staat aangegeven in artikel 5.10
van de Erfgoedwet.</p>