Het begin van de aardewerkproductie in Brunssum en Schinveld in het licht van de regionale nederzettingsgeschiedenis

<p>Een relatie wordt gelegd tussen het ontstaan van de productie van aardewerk in Schinveld (circa 1050) en Brunssum (circa 1125) en het ontstaan van deze en andere nederzettingen in de regio. Hierbij worden zowel archeologische als historische en historisch-geografische gegevens gebruikt. Een overzicht wordt gegeven van de recente literatuur waarbij de traditionele relatieve en absolute dateringen van het B-S-aardewerk tegen het licht worden gehouden. Een overzicht wordt gegeven bekende vindplaatsen en nieuwe vindplaatsen van aardewerk worden gepubliceerd. In verband met het ontstaan van Brunssum wordt ingegaan op de opgraving van de middeleeuwse kerk hier. De motte de Vossenberg wordt beschouwd als het bestuurlijk centrum van waaruit de ontginning van de regio is aangestuurd. De ontginning ging vanuit het dal van de Rode Beek bij Gangelt de helling op (Schinveld, Brunssum, Merkelbeek) waar successievelijk langs de beek dorpen ontstonden waar pottenbakkerijen werden gevestigd. Het tijdsverschil tussen het begin van de aardewerkproductie in Schinveld en Brunssum hangt samen met het tijdsverschil tussen het ontstaan van de dorpen.</p>