มาตรการทางกฎหมายเพื่อความปลอดภัยในธุรกิจบริการเกี่ยวกับกิจกรรมเชิงผจญภัย

อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวนั้นเป็นส่วนหนึ่งของแหล่งรายได้ที่สำคัญของประเทศไทยประกอบกับนโยบายการส่งเสริมการท่องเที่ยวจากภาครัฐ ส่งผลให้การท่องเที่ยวของไทยนั้นเติบโตมากขึ้น มีการสรรหากิจกรรมหลากหลายรูปแบบมาใช้เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยว “กิจกรรมเชิงผจญภัย (Adventure Activity)” เป็นกิจกรรมหนึ่งที่ถูกนำมาใช้ดึงดูดนักท่องเที่ยวเช่นกัน เนื่องจากลักษณะของกิจกรรมเชิงผจญภัยเป็นกิจกรรมที่ โดยธรรมชาติมีความเสี่ยงภัยและเป็นอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย อนามัย คาดการณ์ผลลัพธ์ไม่ได้และมีความยากหลากหลายระดับ แต่ด้วยลักษณะเหล่านี้เป็นสิ่งที่ดึงดูดให้ผู้เข้าร่วมเลือกเข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสัมผัสความรู้สึกตื่นเต้น ท้าทาย ผจญภัยไปพร้อมกับการสัมผัสธรรมชาติและสภาพแวดล้อมที่สวยงาม จึงเป็นกิจกรรมที่ได้รับความนิยมและมีแนวโน้มมากขึ้น ทั้งจากนักท่องเที่ยวชาวไทยและต่างประเทศ ตัวอย่างของกิจกรรมเชิงผจญภัย ได้แก่ กิจกรรมปีนหน้าผา (Climbing) ล่องแก่ง (Rafting) ดำน้ำ (Diving) เรือลากร่ม (Parasailing) เป็นต้น สำหรับธุรกิจบริการเกี่ยวกับกิจกรรมเชิงผจญภัยในประเทศไทย การให้บริการกิจกรรมเรือลากร่มที่ชายหาดพัทยาหรือจังหวัดภูเก็ต หรือการให้บริการกิจกรรมโหนสลิงที่จังหวัดเชียงใหม่เป็นตัวอย่างธุรกิจที่ได้รับความนิยม แต่ในปัจจุบัน ธุรกิจบริการเกี่ยวกับกิจกรรมเชิงผจญภัยของประเทศไทยยังไม่ได้มาตรฐานความปลอดภัยเพียงพอ ทั้งที่เป็นกิจกรรมที่มีความเสี่ยงอันตรายอยู่ร่วมกับกิจกรรมเสมอ สังเกตได้จากข่าวอุบัติเหตุที่เกิดจากกิจกรรมเชิงผจญภัยอันมีสาเหตุมาจากอุปกรณ์ที่ชำรุดและไม่ได้มาตรฐาน หรือผู้ควบคุมดูแลกิจกรรมนั้นไม่มีความรู้ความเชี่ยวชาญในกิจกรรม ส่งผลให้ผู้ใช้บริการกิจกรรมเชิงผจญภัยมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นจากการที่ไม่มีมาตรฐานความปลอดภัย ซึ่งมาตรการทางกฎหมายที่มีอยู่ในปัจจุบันนั้น มีเพียงมาตรการเยียวยาภายหลังเกิดความเสียหายแล้วเท่านั้น ในส่วนของมาตรการป้องกันและควบคุมมาตรฐานความปลอดภัยเพื่อลดความเสี่ยง ปัจจุบันประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายเฉพาะสำหรับใช้บังคับควบคุมการประกอบธุรกิจบริการเกี่ยวกับกิจกรรมเชิงผจญภัยให้มีมาตรฐานความปลอดภัยที่เหมาะสม และเมื่อพิจารณาถึงกฎหมายและกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กฎหมายควบคุมอาคาร กฎหมายธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ กฎหมายการเดินอากาศ และมาตรฐานการท่องเที่ยวไทยในรายละเอียดแล้วพบว่า มาตรการเหล่านั้นยังมีปัญหาและข้อจำกัดอยู่มาก ทั้งปัญหาความไม่ครอบคลุมหรือปัญหาความไม่เหมาะสมที่จะนำไปใช้บังคับกับกิจกรรมเชิงผจญภัยอันเนื่องมาจากลักษณะเฉพาะของกิจกรรมเชิงผจญภัยและธุรกิจบริการเกี่ยวกับกิจกรรมเชิงผจญภัย เมื่อศึกษาถึงมาตรการทางกฎหมายของต่างประเทศ อันได้แก่ ประเทศนิวซีแลนด์ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และสหราชอาณาจักร เนื่องจากประเทศเหล่านี้ กิจกรรมเชิงผจญภัยได้รับความนิยมสูง และมีการพัฒนามาตรการเพื่อควบคุมความปลอดภัยมาอย่างยาวนาน พบว่า ทุกประเทศมีการกำหนดกฎหมายเฉพาะเพื่อควบคุมมาตรฐานความปลอดภัยในธุรกิจบริการเกี่ยวกับกิจกรรมเชิงผจญภัยอย่างเป็นกิจจะลักษณะ มีการกำหนดคำนิยาม ลักษณะ มาตรฐานความปลอดภัย การควบคุมการประกอบธุรกิจโดยใช้ระบบอนุญาต คือ ให้มีการจัดมาตรการเพื่อความปลอดภัยในธุรกิจให้ได้มาตรฐานตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดก่อนได้รับใบอนุญาตและให้บริการแก่ประชาชนทั่วไปได้ รวมถึงการกำหนดมาตรการบังคับและมีหน่วยงานที่ทำหน้าที่กำกับดูแลให้เป็นไปตามมาตรฐานอย่างเป็นขั้นตอนชัดเจน ซึ่งเหล่านี้เป็นมาตรการป้องกันและจัดการความเสี่ยงที่อาจเกิดจากกิจกรรมเชิงผจญภัยได้ เป็นการสร้างความมั่นใจและปลอดภัยให้แก่ผู้เข้าร่วมกิจกรรมดังนั้น เพื่อยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยในธุรกิจบริการเกี่ยวกับกิจกรรมเชิงผจญภัยของประเทศไทย จึงควรมีกฎหมายเฉพาะสำหรับกำหนดมาตรการเพื่อความปลอดภัยของกิจกรรมเชิงผจญภัยและการประกอบธุรกิจนี้อย่างเป็นกิจจะลักษณะ โดยมีเนื้อหาสาระครอบคลุมลักษณะและประเภทของกิจกรรมเชิงผจญภัย กำหนดหลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการประกอบธุรกิจ โดยนำระบบอนุญาตมาปรับใช้ กำหนดมาตรการและมาตรฐานความปลอดภัยสำหรับอุปกรณ์และเครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินกิจกรรมและผู้ควบคุมดูแลกิจกรรม อันเป็นปัจจัยสำคัญของกิจกรรมเชิงผจญภัย โดยอาจนำมาตรฐานสากลที่ได้รับการยอมรับจากหลายประเทศมาเป็นแนวทาง กำหนดมาตรการบังคับและบทลงโทษเพื่อให้การควบคุมความปลอดภัยเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ รวมไปถึงกำหนดหน่วยงานที่ทำหน้าที่ควบคุมดูแลกิจกรรมเชิงผจญภัยให้มีความเหมาะสมกับบริบทของประเทศไทยต่อไป