Plangebied Volenbeekweg 51 te Ermelo, gemeente Ermelo.

In opdracht van BiedtRuimte b.v. heeft RAAP in september en oktober 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor een plangebied aan de Volenbeekweg 51 te Ermelo. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsplan. Aan de oostzijde doorsnijdt het plangebied een terrein van hoge archeologische waarde (voorheen AMK terrein 3030). Op het ‘Bestemmingsplan Ermelo-West’ ligt het te ontwikkelen gebied dan ook in een zone met een dubbelbestemming ‘Archeologisch Waardevol gebied’. Hier is archeologisch onderzoek nodig bij ingrepen die dieper reiken dan 30 cm -mv en groter zijn dan 100 m2 . Het gehele waardevolle terrein is bijna 8 hectare groot, met sporen van een nederzetting uit de periode tussen het neolithicum en de ijzertijd. Met het oog op de omliggende terreinen van archeologische waarden lijkt in en rondom het plangebied vooral tussen het laat-neolithicum en de vroege middeleeuwen intensief te zijn gewoond. Vanaf 1950 werd de heide bij Ermelo ontgonnen en zijn bomen aangeplant. Tijdens of na deze periode zijn bij het plangebied diverse aardewerkscherven uit deze periode aangetroffen. In de jaren 1960 zijn ter hoogte van de huidige Eksterstraat tevens fragmenten vuursteen en aardewerk gevonden. Het plangebied ligt op de topografische kaart van 1967 in een heidegebied, maar is vanaf 1976 sprake van bos. Na 1981 verscheen de nog bestaande Wethouder Balverszaal en is tien jaar later een groot deel van het bos op het achterliggende terrein verdwenen. Nadien is sprake van een grasperceel met enkele groenzones. Tegenwoordig ligt aan de oostzijde van het grasperceel nog een klein verhard basketbalveld en skatepark. Op basis van de resultaten van het onderzoek bleek veelal sprake van een sterk gebioturbeerd/ verstoord zandpakket met vlekken. Het lijkt alsof de reeds verwijderde bomen met wortel en al uit de grond zijn gehaald. In sommige boringen was tot aanzienlijk diepte nog sprake van plastic en bouwpuin. Het is waarschijnlijk dat hier het nodige grondverzet plaatsgevonden. Echter bleek bij boring 3 en 5 nog sprake van een afgetopte B-horizont met houtskoolspikkels en verbrande leemfragmenten. Middels deze indicatoren en de geldende verwachting kan mogelijk nog sprake zijn van een archeologisch relevant niveau. Rondom deze boring zijn echter alleen verstoorde profielen waargenomen. Derhalve blijkt dat in een deel van het plangebied (mogelijk) archeologische resten worden bedreigd door eventuele bodemingrepen. Daarom wordt voor dit deel -zichtbaar in figuur 7- geadviseerd om in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. Om de gespecificeerde verwachting te toetsen wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een karterende fase van een inventariserend veldonderzoek. Gezien de prospectiekenmerken is een proefsleuvenonderzoek de geëigende methode voor vervolgonderzoek. Op basis van de resultaten van dit onderzoek blijkt tevens dat in het grootste deel van het plangebied geen archeologische resten bedreigd worden. Daarom wordt hier in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).