Transect-rapport 2739: Een Archeologische Definitieve Opgraving in de vorm van een Archeologische Begeleiding (DO AB). Amerongen, Holleweg e.o. fase 1 - Terugdrngen wateroverlast. Amerongen, deelgebied 1. Gemeente Utrechtse Heuvelrug (UT).

<p>In de periode oktober 2019 tot januari 2020 is een archeologische opgraving in de variant archeologische begeleiding (DO-AB) uitgevoerd. Het onderzoek vond plaats in het kader van de aanleg van een riolering ter hoogte van de Holleweg e.o. te Amerongen (gemeente Utrechtse Heuvelrug). Het onderzoekgebied maakt deel uit van een groter plangebied, waarbinnen in meerdere fasen openbare werken en nutsvoorzieningen worden aangelegd. Onderhavig onderzoek heeft betrekking op fase 1 van de werkzaamheden. Bij de opdrachtgever staat het project ook wel ten boeken als het ‘Terugdringen wateroverlast Amerongen, deelgebied 1’.</p><p>Bij het onderzoek zijn negen tracédelen onderzocht op de plaatsen van de civiele ontgravingen. Hierbij zijn in het plangebied 14 verspreid gelegen grondsporen aangetroffen uit de periode Late-Middeleeuwen/Nieuwe tijd. De sporen bestaan uit paalsporen, kuilsporen, een greppel en een mogelijk karrenspoor. De sporen zijn verspreid over het hele plangebied aangetroffen en liggen voor een groot deel geïsoleerd. Er is geen sprake van structuren. De sporen dateren vermoedelijk uit de 18e-19e eeuw, maar kunnen ook ouder zijn. Aan de hand van historische kaarten is af te leiden dat in ieder geval een deel van de sporen ouder zal zijn dan de 19e eeuw. De sporen wijzen op agrarisch landgebruik en perceeldeling in het verleden. Verder kan één spoor in het noordwesten mogelijk geïnterpreteerd worden als karrenspoor. Deze duidt erop dat er voorafgaand aan de aanleg van de huidige Holleweg nog een oudere, onverharde weg door het plangebied heeft gelopen.</p><p>Tevens zijn in het midden van het terrein de resten van verbrande steenbouw op een, oudere, houtbouwfase aangetroffen. Zowel de hout- als steenbouw staan niet op historische kaarten van de 19e-20e eeuw afgebeeld en zijn dus vermoedelijk ouder dan de 19e eeuw. Onder een de brandlaag zijn een paalkuil en een kuilspoor waargenomen. Vermoedelijk strekken de brandlaag en sporen zich nog verder in westelijke en noordelijke richting uit.</p><p>De gaafheid van de sporen is in het algeheel matig te noemen. De sporen zijn namelijk in het verleden afgetopt door het opbrengen van plaggen en/of vergravingen en verploegingen. Dat de top van de natuurlijke afzettingen (het archeologisch sporenniveau) niet meer intact is, kan worden afgeleid uit het feit dat hierin geen podzolprofiel meer is waargenomen. Juist op die plaatsen waar nog wel een deel van de podzol (Bh-horizont) aanwezig was zijn sporen waargenomen. Naar verwachting hebben zich in het plangebied nog meer sporen bevonden. Aan de hand hiervan is de conservering van de sporen over het algeheel matig tot slecht. De best bewaarde sporen bevonden zich op de rand van het onderzochte gebied, in de noordelijke profielwand van werkput 3. Dit betreffen de sporen aan de onderkant van een sterk puinhoudende brandlaag. Ze zijn goed geconserveerd.</p>