Een laatmiddeleeuwse terp aan het Noordeinde 68 in Oostzaan, gemeente Oostzaan

Tussen 15 en 22 oktober 2013 heeft er een archeologische opgraving plaatsgevonden ter hoogte van het Noordeinde 68 in Oostzaan, gemeente Oostzaan. Voorafgaand aan de archeologische opgravingen is er een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een karterend booronderzoek en daaropvolgend een waarderend proefsleuvenonderzoek uitgevoerd, waarbij de restanten van bewoning uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd werden aangetroffen. De bewoning is gesitueerd op een terp (werf ), die tegen het Noordeinde direct op het natuurlijke veen is aangebracht. De bovenkant van de resterende veenlaag dateert uit de late bronstijd, hetgeen betekent dat er voor de bewoning al een aanzienlijk veenpakket verdwenen is. In de verschillende ophogingslagen bevinden zich laatmiddeleeuws vondsten, zoals dierlijk bot, aardewerkscherven en metalen- en houten voorwerpen. De eerste bewoning op het terplichaam dateert op grond van de vondsten en een radiokoolstofdatering in de laat 13e/14e eeuw na Chr. Uit deze periode zijn drie structuren teruggevonden. De aangetroffen structuren uit de laat 13e/14e eeuw zijn opgebouwd uit sterk kleiige of mineraalarme veenplaggen, die naast en op elkaar zijn gelegd. Binnen het onderzoeksgebied, met een oppervlakte van ongeveer 200 m2, zijn drie plaggenstructuren aangetroffen. Twee daarvan hadden een haard, wat duidt op bewoning ter plaatse. In het eind van de 18e eeuw wordt er een woonhuis op het perceel gebouwd, dat op poeren en losstaand muurwerk is gefundeerd. De lichte fundering wijst op een houten bovenbouw, die kenmerkend is voor de Zaanstreek. Alvorens de bouw van dit woonhuis start, is er aan de zuidzijde een sloot gedempt. Aan de noordzijde bevindt zich nog een sloot die in de 20e eeuw definitief is gedempt. Het woonhuis is in de 20e eeuw afgebroken om plaats te maken voor het Meyn fabrieksterrein. Het vondstmateriaal van de bewoning uit de laat 13e/14e eeuw is vrijwel niet aangetroffen. De meeste vondsten dateren uit de tweede helft van de 18e eeuw tot en met de 20e eeuw. Het onderzoek levert een belangrijke aanvulling voor de bewoningsgeschiedenis van Oostzaan. Door het onderzoek is vastgesteld dat de ontginning van het veengebied ten oosten van het Noordeinde aan het eind van de 13e/14e eeuw voltooid was.