Nassaustraat 13-15

<p>In opdracht van IRIS vastgoed ontwikkeling bv heeft ADC ArcheoProjecten een bureauonderzoek met controleboringen uitgevoerd voor het plangebied Nassaustraat in Axel (gemeente Terneuzen). In het plangebied zullen een appartementencomplex en een aantal woningen worden gerealiseerd. Het onderzoek was noodzakelijk om te bepalen of bij de voorgenomen activiteiten de kans bestaat dat archeologische resten in de ondergrond worden aangetast. Ook omdat het plangebied niet is gekarteerd op de IKAW en er bij de sloop een vondst is aangetroffen, achtte het bevoegd gezag een archeologisch onderzoek noodzakelijk.Uit het booronderzoek blijkt, dat in het plangebied resten kunnen worden aangetroffen uit het Laat- Paleolithicum. Deze kunnen worden aangetroffen in de Laag van Usselo, een oude dekzandbodem. Binnen het monument dat de historische kern van Axel omvat is een aantal vondsten uit het Laat Paleolithicum en Mesolithicum gedaan. Vanwege de afwezigheid van kennis over het reliëf in deze periode, kunnen echter geen uitspraken worden gedaan over de archeologische verwachtingswaarde voor vindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum.In de top van de dekzandafzettingen kunnen resten aangetroffen worden vanaf het Mesolithicum tot en met de Romeinse tijd. In deze periodes was de rug een hoge en droge locatie te midden van het vernattende landschap rondom. Derhalve wordt de kans op het aantreffen van resten uit dergelijke periodes groot geacht.De kans op het aantreffen van resten vanaf de Vroege Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd wordtgroot geacht. Uit oude kaarten blijkt, dat het plangebied in het midden van de 16e eeuw bebouwd was en vermoedelijk in een havenzone was gelegen. Rond 1600 is vervolgens de bouw van de vestingwerken begonnen. Resten van bastion Nassau en de gracht kunnen worden aangetroffen. Vanwege het ontbreken van aardwetenschappelijke gegevens is niet bekend of de dekzandrug ter plaatse van het plangebied in de Middeleeuwen nog is overstroomd.Uit controleboringen blijkt dat het verwachtingsmodel, zoals dat is opgesteld in het bureauonderzoek, slechts deels is onderschreven. Het plangebied is niet gelegen op een dekzandrug, zoals blijkt uit de geulafzettingen die zijn aangetroffen. Derhalve kunnen geen resten daterend van voor de bedijking in de Late Middeleeuwen worden verwacht.e De aard van het kleipakket boven de geulafzettingen is moeilijk te bepalen. Uit de vondst van de 17 - eeuwse aardewerkscherf en de waarnemingen van een amateur-archeoloog blijkt, dat het terrein in ieder geval in de Nieuwe tijd door mensen is ingericht. Resten kunnen direct vanaf het maaiveld worden verwacht. Uit oude kaarten blijkt dat vestingwerken en een gracht daterend vanaf ca. 1600 aanwezig zijn geweest. Het booronderzoek heeft over de exacte ligging hiervan geen uitsluitsel over kunnen geven. Dit onderzoek heeft echter aangetoond dat de bodem niet tot grote diepte is verstoord door recente bouw- en sloopactiviteiten. De geulafzettingen onder het kleipakket tonen aan dat een kreek aanwezig ise geweest. Hierin kunnen laat middeleeuwse (10- midden 16e eeuw) resten worden aangetroffen die samenhangen met havenactiviteiten.De nota archeologie 2006-2012 heeft, evenals de KNA, het geldende uitgangspunt dat behoudenswaardige planlocaties in principe in situ behouden dienen te worden. Uitsluitend indien dit niet mogelijk is, kan behoud ex situ plaatsvinden.ADC ArcheoProjecten adviseert om een inventariserend veldonderzoek uit te voeren door middel van het aanleggen van proefsleuven (IVO-P), teneinde gaafheid, omvang, datering en conservering van archeologische resten te onderzoeken. Het betreft in eerste instantie het oostelijk deel van het plangebied. Hier is nieuwbouw gepland. Vanwege de aanwezigheid van heipalen in het westelijk en middendeel van het terrein is dit praktisch gezien de meest geschikte locatie. De waarden worden direct aan het maaiveld verwacht tot maximaal 200 cm -mv.Deze dateren uit de Nieuwe tijd (vanaf ca. 1600) en betreffen vermoedelijk een gracht. Resten van vestingwerken kunnen ook worden aangetroffen. Mogelijk zijn onder de resten uit de Nieuwe tijd nog sporen uit de Late Middeleeuwen aanwezig.Het middelste deel van het terrein bevat vermoedelijk geen archeologische waarden meer. De voormalige kelders hier zijn dieper uitgegraven dan de maximale diepteligging van het archeologisch niveau, maximaal 200 cm -mv.De exacte invulling van de werkzaamheden dient te worden vastgelegd in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE).</p>