การบัญชีต้นทุนฐานกิจกรรม: คลินิกไตเทียม

การค้นคว้าอิสระนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ต้นทุนการให้บริการของคลินิกไตเทียม โรงพยาบาลตะกั่วป่า โดยใช้วิธีการบัญชีต้นทุนฐานกิจกรรมเพื่อให้เข้าใจโครงสร้างต้นทุนและสะท้อนประสิทธิภาพในการใช้ทรัพยากร การเก็บข้อมูลดำเนินการในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2567 จากการให้บริการทั้งหมด 536 ครั้ง โดยครอบคลุมบริการฟอกเลือด การใส่สายสวนหลอดเลือดชั่วคราว และการให้คำปรึกษา ผลการศึกษาพบว่า คลินิกไตเทียมมีต้นทุนรวม 698,600 บาทต่อเดือน ในขณะที่มีรายได้รวม 348,200 บาท ส่งผลให้ขาดทุนสุทธิ 350,400 บาทต่อเดือน หรือคิดเป็นร้อยละ 100.63 ของรายได้ โดยต้นทุนต่อหน่วยของบริการฟอกเลือดเท่ากับ 3,102 บาทต่อครั้ง การใส่สายสวนหลอดเลือดชั่วคราวเท่ากับ 2,622 บาทต่อครั้ง และในส่วนของการให้คำปรึกษาเท่ากับ 183 บาทต่อครั้ง ทั้งนี้มีเพียงบริการใส่สายสวนหลอดเลือดชั่วคราวที่สามารถสร้างกำไร ในขณะที่บริการฟอกเลือดและการให้คำปรึกษายังคงประสบภาวะขาดทุนอย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาการสนับสนุนจากรัฐบาลในรูปแบบงบลงทุนและงบดำเนินงานที่จัดสรรให้แก่โรงพยาบาลทั้งระบบซึ่งครอบคลุมค่าครุภัณฑ์และต้นทุนทรัพยากรบุคคลร่วม พบว่าต้นทุนต่อหน่วยของแต่ละกิจกรรมลดลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยบริการฟอกเลือดมีต้นทุนแท้จริงเพียง 913 บาทต่อครั้ง การใส่สายสวนหลอดเลือดชั่วคราว 2,460 บาทต่อครั้ง และการให้คำปรึกษา 21 บาทต่อครั้ง ซึ่งสะท้อนว่าการให้บริการสามารถครอบคลุมต้นทุนได้อย่างประสิทธิภาพหากมีการสนับสนุนจากภาครัฐอย่างต่อเนื่อง จากผลการศึกษาดังกล่าว ผู้วิจัยเสนอแนะให้มีการปรับปรุงนโยบายค่าชดเชยให้สอดคล้องกับต้นทุนที่แท้จริงในบริบทของหน่วยบริการภาครัฐ ตลอดจนพัฒนากลยุทธ์การจัดการทรัพยากรให้มีประสิทธิภาพสูงสุด เพื่อลดภาระต้นทุนและเสริมสร้างความยั่งยืนในการให้บริการฟอกไต