แนวทางการพัฒนาบทบาทของสหวิชาชีพในการจัดการความเสี่ยงต่อภาวะติดเตียงของผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาสถานสงเคราะห์ผู้สูงอายุแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะการจัดการความเสี่ยงต่อภาวะติดเตียงของผู้สูงอายุ บทบาทของสหวิชาชีพในการจัดการความเสี่ยงต่อภาวะ ติดเตียงของผู้สูงอายุ และแนวทางการพัฒนาบทบาทของสหวิชาชีพในการจัดการความเสี่ยงต่อภาวะติดเตียงของผู้สูงอายุ ในสถานสงเคราะห์ผู้สูงอายุแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร ผู้มีส่วนร่วมในการวิจัยมีจำนวนทั้งหมด 14 คน ประกอบด้วย สหวิชาชีพ 6 คน และพี่เลี้ยงที่ปฏิบัติงานในสถานสงเคราะห์ดังกล่าว 8 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแนวคำถามกึ่งโครงสร้าง และมีการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และนำเสนอผลการศึกษาเชิงพรรณนา ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะการจัดการความเสี่ยงต่อภาวะติดเตียงของผู้สูงอายุ ประกอบด้วย 4 ด้าน คือ 1) การบ่งชี้เหตุการณ์ความเสี่ยง โดยมีการรวบรวมปัจจัยเสี่ยงที่ก่อให้เกิดภาวะติดเตียง 2) การประเมินความเสี่ยง นักวิชาชีพต่าง ๆ ใช้องค์ความรู้และเครื่องมือเฉพาะทาง รวมทั้งทำงานร่วมกันของสหวิชาชีพ 3) การวางแผนและตอบสนองความเสี่ยง มีการวางแผนและตอบสนองความเสี่ยงแบบเฉพาะราย 4) การติดตามและประเมินผล ซึ่งมีรูปแบบในการติดตามและประเมินผลทั้งแบบรายครั้ง และต่อเนื่อง ในส่วนของบทบาทของสหวิชาชีพในการจัดการความเสี่ยงต่อภาวะติดเตียงของผู้สูงอายุ ประกอบด้วย 4 ด้าน คือ 1) การเฝ้าระวัง มีการเฝ้าระวังความเสี่ยงโดยสหวิชาชีพ พร้อมทั้งใช้เทคโนโลยีในการเฝ้าระวัง 2) การวางแผนการจัดบริการ สหวิชาชีพมีการวางแผนการจัดบริการร่วมกัน ใช้ความรู้ ความชำนาญของแต่วิชาชีพมาใช้ในการวางแผนการจัดบริการ 3) การจัดบริการและกิจกรรมที่มีส่วนช่วยในการป้องกันความเสี่ยงต่อภาวะติดเตียง มีการจัดบริการและกิจกรรมที่สนับสนุนด้านร่างกาย จิตใจ และสังคมของผู้สูงอายุ 4) การกำกับดูแล การปฏิบัติงานของพี่เลี้ยงในการดูแลผู้สูงอายุ สหวิชาชีพมีการให้ความรู้แก่พี่เลี้ยง การส่งต่อหรือรายงานข้อมูลของผู้สูงอายุระหว่างสหวิชาชีพกับพี่เลี้ยง มีการรับฟังปัญหาในการปฏิบัติงาน มีการจัดประชุมร่วมกันเพื่อรายงานสถานการณ์ความเสี่ยง และมีการควบคุมการปฏิบัติงานของพี่เลี้ยงให้เป็นไปตามมาตรฐาน สำหรับแนวทางการพัฒนาบทบาทของสหวิชาชีพในการจัดการความเสี่ยงต่อภาวะติดเตียงของผู้สูงอายุ ประกอบด้วย 1) การส่งเสริมความรู้ใหม่ ๆ ที่เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของสังคมให้แก่สหวิชาชีพ 2) สหวิชาชีพควรมีการปฏิบัติงานที่เชื่อมโยงกันอย่างมีประสิทธิภาพ 3) การเพิ่มความใกล้ชิดในการทำงานของสหวิชาชีพที่ควบคุมกำกับการปฏิบัติงานของพี่เลี้ยง 4) การนำทรัพยากรภายนอกที่ได้จากหน่วยงานเครือข่ายมาใช้ให้เกิดประโยชน์แก่ผู้สูงอายุ 5) การประยุกต์สร้างสรรค์นวัตกรรมที่ทันสมัยมาใช้ในการดูแลผู้สูงอายุ 6) การร่วมกันเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งในการทำงานเป็นทีมของสหวิชาชีพ 7) การเพิ่มการทำกิจกรรมสังคม เพื่อชะลอความเสื่อมของสมองและกล้ามเนื้อ