Archeologisch bureauonderzoek Dingstraat te Winterswijk, gemeente Winterswijk (GD). Laagland Archeologie Rapport 459

<p>Laagland Archeologie heeft in mei 2020 een Archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Dingstraat te Winterswijk. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de geplande herinrichting van het plangebied.<br>Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.<br>Het plangebied bevindt zich op het Oost-Nederlands plateau. De geologische bodemopbouw van het gebied is gecompliceerd, nergens in Nederland komen zoveel afzettingen uit diverse tijdperken aan de oppervlakte als bij het Oost-Nederlands plateau bij Winterswijk. Geomorfologisch gezien is er sprake van een plateau-achtige vereffeningsrest, afgedekt met dekzand. Verwacht wordt dat het plangebied bestaat uit veldpodzolgronden, beekeerdgronden en/of enkeerdgronden.<br>Winterswijk is ontstaan op een stuifzandrug langs de Whemerbeek, waar in de Vroege-Middeleeuwen een hofboerderij van het Munsterse Sint-Mauritiusstift, met een aan Sint-Jacobus gewijde kerk aanwezig was (eind 8e eeuw). Rondom deze kerk ontstond een bescheiden dorpskern toen er zich geestelijken, ambachtslieden en handelaren gingen vestigen. In de Late-Middeleeuwen was Winterswijk een belangrijk geestelijke centrum, en werd het dorp versterkt door een gracht en mogelijk ook door een forse stadsmuur. Na 1326 kwam Winterswijk onder het gezag van de Gelderse graaf, en ontstond er een textielnijverheid die zich ontwikkelde van huisnijverheid bij de boeren tot een industrie. Het dorp breidde zich in de eeuwen daarna uit langs de uitvalswegen naar de omliggende buurtschappen. Het plangebied bevindt zich aan de zuidelijke uitvalsweg vanuit de dorpskern. Op historische kaarten vanaf circa 1830 is bebouwing aanwezig langs deze uitvalsweg. Deze bebouwing bevindt zich aan de oostkant van het plangebied, het overige plangebied is in gebruik als tuin met enkele wegen om het achterland te bereiken. Aan het eind van de 19e eeuw wordt de noordzijde van het plangebied bebouwd en in de jaren 70 verschijnt er een complex meer centraal in het plangebied.<br>Bij archeologisch onderzoek enkele tientallen meters ten noorden van het plangebied zijn archeologische resten vanaf de 15e eeuw aangetroffen. Wat verder van het plangebied verwijderd zijn meerdere vindplaatsen aanwezig uit de Nieuwe tijd, en is er een vindplaats uit vermoedelijk de IJzertijd aanwezig circa 200 m ten noordoosten van het plangebied.<br>Op basis van het bureauonderzoek geldt een hoge archeologische verwachting voor de perioden Late-Middeleeuwen – Nieuwe tijd (complextype akker/tuin en/of bewoning). Voor de perioden Laat-Neolithicum – Vroege-Middeleeuwen geldt een middelhoge verwachting (complextype bewoning). Voor de perioden Paleolithicum – Midden-Neolithicum geldt eveneens een middelhoge verwachting (complextype kamp en/of bewoning).<br>Om de archeologische verwachting te toetsen en zo nodig aan te vullen, en om de bodemopbouw nader in kaart te brengen, is een verkennend booronderzoek geadviseerd.</p>