Workum, Kabels Fase 4 (Gemeente Súdwest-Fryslân, Fr.) Een Archeologisch Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende Fase Definitief Steekproefrapport 2025-07/05c

In opdracht van Antea Group is een archeologisch veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd voor delen van een tracé dat door Workum loopt (‘Workum Fase 4’). De aanleiding voor het veldonderzoek is de voorgenomen aanleg van 20kv kabels in het kader van het project ‘NuLelie’ van Liander. In het bureauonderzoek zijn in een zoekgebied in en rondom Workum verschillende archeologische zones aangemerkt waar voorafgaand aan eventuele bodemingrepen vervolgonderzoek noodzakelijk is. Op basis van deze zonering is voor het huidige tracé op verschillende plekken verkennend booronderzoek nodig. In delen van het tracé zullen de kabels worden gelegd door middel van gestuurde boringen (HDD). Omdat hierbij eventuele archeologische resten niet worden aangetast, is in deze delen geen verder onderzoek nodig. In de overige tracédelen worden ingrepen gepleegd met een open ontgraving. Tracédelen waar zo’n open ontgraving plaatsvinden op een afstand van meer dan 0,7 meter buiten bestaande nutstracés, komen in aanmerking voor archeologisch booronderzoek.
Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn in het onderzochte deel van het tracé door De Steekproef bv 29 gutsboringen gezet.
Uit de resultaten van het booronderzoek blijkt dat de top van het dekzandlandschap binnen het tracé weinig varieert met een maximale hoogte van 2,4 meter -NAP en een minimale hoogte van 2,85 meter -NAP. Hierin zijn geen sporen van podzolvorming aangetroffen. Boven het dekzand is veen gevormd. De top van dit veen ligt over het geheel genomen rond 1,5 meter -NAP. Boven het veen ligt een pakket matig stevige klei met een gemiddelde dikte van ongeveer een meter. In de bebouwde kom gelegen boorpunten is de top van deze klei opgenomen in een vergraven toplaag die vaak ook deels bestaat uit opgebracht zand. Het ontstaan van deze toplaag is waarschijnlijk het gevolg van het bouwrijp maken van deze terreindelen voorafgaande aan de bouw van de huidige bebouwing en van de aanleg van kabels en leidingen in de directe nabijheid van de punten waarop is geboord. Op slechts vijf boorpunten is nog een oorspronkelijke bouwvoor aanwezig. Deze bestaat uit humusrijke, zandige klei. Nergens zijn binnen de onderzochte tracédelen relevante archeologische indicatoren aangetroffen in de boorkernen.