การบริหารจัดการการดำเนินกิจการสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน จังหวัดสกลนคร

การศึกษาในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาการบริหารจัดการสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน ตามบริบทพื้นที่ของสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน ในพื้นที่จังหวัดสกลนคร 2) เพื่อศึกษาเครือข่ายความร่วมมือในการดำเนินงานของสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน ในพื้นที่จังหวัดสกลนคร และ 3) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการบริหารจัดการสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชนในพื้นที่จังหวัดสกลนคร โดยการวิจัยในครั้งนี้เป็นวิจัย เชิงคุณภาพ มีผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย 6 กลุ่มหลัก คือ 1) กลุ่มคณะอนุกรรมการพัฒนาเด็กปฐมวัย จำนวน 3 คน 2) กลุ่มข้าราชการ พนักงาน เจ้าหน้าที่ คณะผู้ประเมิน จำนวน 5 คน 3) ผู้ดำเนินกิจการสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน จำนวน 3 คน 4) ครูพี่เลี้ยงเด็ก จำนวน 6 คน 5) ผู้ปกครอง จำนวน 6 คน และ 6) เจ้าหน้าที่ส่วนกลาง กรมกิจการเด็กและเยาวชน จำนวน 1 คน รวมทั้งสิ้น 24 คน ทั้งนี้ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย 1) การวิจัยเอกสาร 2) การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก 3) การสังเกต และ 4) วิธีการอ้างอิงด้วยบุคคลและผู้เชี่ยวชาญ ผลการศึกษาพบว่า การบริหารจัดการสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชนในพื้นที่จังหวัดสกลนครมีกลไกในการบริหารจัดการ 3 กลไก ได้แก่ 1) กลไกและกระบวนการบริหารจัดการสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน ประกอบด้วย ผู้ดำเนินกิจการสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน ครูพี่เลี้ยงเด็ก หลักสูตรการศึกษาเด็กปฐมวัย และผู้ปกครอง 2) กลไกกำกับติดตามและประเมินผลการดำเนินงานของสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน ประกอบด้วย การกำกับติดตามภายในและภายนอก และ 3) วิธีการทำงานของผู้ปฏิบัติงาน (ครูพี่เลี้ยงเด็ก) ซึ่งมีความสำคัญในการพัฒนาเด็กปฐมวัย โดยใช้ทักษะ ดังนี้ การสร้างสัมพันธภาพ การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ สื่อสารที่ดี การฟัง และการสังเกต สำหรับเครือข่ายความร่วมมือในการดำเนินงานของสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชนในพื้นที่จังหวัดสกลนคร ประกอบด้วย สำนักงานพัฒนา สังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดสกลนคร สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดสกลนคร และสำนักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัดสกลนคร ซึ่งเครือข่ายเหล่านี้มีบทบาทร่วมกันในการส่งเสริมให้เกิดการขับเคลื่อนงานด้านเด็กปฐมวัย ในระดับจังหวัดสกลนคร รวมทั้งการบูรณาการการทำงานตามภารกิจของหน่วยงาน และในส่วนแนวทางการพัฒนาการบริหารจัดการสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน ในจังหวัดสกลนคร แบ่งออกเป็น 2 แนวทางหลัก คือ 1) แนวทางการสร้างแรงจูงใจให้กับสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน ประกอบด้วย การสร้างแรงจูงใจในการพัฒนาสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชนจากหน่วยงานต้นสังกัด และการสร้างแรงจูงใจสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชนในการเป็น ที่ยอมรับของบุคคลอื่นภายนอก และ 2) แนวทางการพัฒนาการสร้างความร่วมมือในการระดมทรัพยากร ข้อเสนอแนะจากการศึกษา ควรมีการจัดทำแผนการศึกษาเด็กปฐมวัย อบรมให้ความรู้กับ ครูพี่เลี้ยงเด็กเกี่ยวกับสิทธิการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก การพัฒนากลไกและเครือข่ายความร่วมมือในการดูแลเด็กปฐมวัย ระบบการส่งต่อการดูแลตามบทบาทและภารกิจและหน่วยงานในพื้นที่ ในการพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างรอบด้าน รวมทั้ง ถอดบทเรียนจากสถานการณ์การเรียนการสอนช่วงสถานการณ์โควิด-19 ในการรองรับกับสถานการณ์เปลี่ยนแปลง