ศักยภาพและปัญหาของพื้นที่จอดแล้วจรรอบสถานีปลายทางรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนระบบรางในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล

พื้นที่จอดแล้วจรเป็นโครงสร้างพื้นฐานของเมืองที่สนับสนุนให้ผู้ใช้บริการขนส่งระบบราง นำรถยนต์ส่วนบุคคลมาจอดไว้ในบริเวณที่กำหนด เพื่อเปลี่ยนรูปแบบการเดินทางไปใช้ระบบขนส่งสาธารณะ ซึ่งแนวคิดนี้มีบทบาทสำคัญในการลดปริมาณการใช้รถยนต์ส่วนตัวเข้าสู่เขตเมือง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ชานเมืองหรือบริเวณขอบเมืองที่มีสถานีรถไฟฟ้าตั้งอยู่ งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาพื้นที่จอดแล้วจรบริเวณสถานีรถไฟฟ้าชานเมือง โดยเลือกสถานีต้นทางและปลายทาง จำนวน 8 แห่ง ที่ตั้งอยู่ในเขตชานเมืองของกรุงเทพมหานครและพื้นที่ปริมณฑลต่อเนื่อง ซึ่งต่างเป็นพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากความหนาแน่นของการจราจรในเขตเมือง การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ลักษณะทางกายภาพและความสามารถในการเข้าถึงพื้นที่จอดแล้วจรของสถานีปลายทางชานเมือง ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษารวบรวมจากการสำรวจตำแหน่งที่ตั้ง ทั้งในรูปแบบอาคารจอดและลานจอด โดยจำแนกเป็นพื้นที่จอดรถสาธารณะ (public parking) เช่น อาคารจอดแล้วจรของสถานีรถไฟฟ้า และพื้นที่จอดรถเอกชน (private parking) เช่น ลานจอดรถที่เปิดให้เช่ารายวันหรือรายเดือน นอกจากนี้ ยังมีการพิจารณาค่าใช้จ่ายในการใช้บริการที่จอดรถ ซึ่งมีทั้งแบบเสียค่าใช้จ่ายและให้บริการฟรี นอกจากนี้ ยังได้วิเคราะห์ข้อมูลด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) และการวิเคราะห์โครงข่ายพื้นที่ ด้วยวิธี Space Syntax เพื่อตรวจสอบโครงสร้างการเชื่อมต่อของถนนและการเข้าถึงพื้นที่จอดรถบริเวณสถานีปลายทางชานเมือง ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นถึงลักษณะทางกายภาพของแต่ละสถานี และบทบาทของพื้นที่จอดแล้วจรที่มีลักษณะแตกต่างกัน นอกจากนี้ ยังพบว่าโครงข่ายถนนมีผลต่อศักยภาพในการเข้าถึงพื้นทีจอดแล้วจร โดยข้อค้นพบที่ได้ สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบจอดแล้วจรให้สอดคล้องกับการใช้บริการขนส่งสาธารณะ เพื่อช่วยบรรเทาปัญหาการจราจรในเขตชานเมืองต่อไป