การพัฒนาคุณภาพการทดสอบความไวของเชื้อแบคทีเรียต่อสารต้านจุลชีพโดยใช้แผนควบคุมคุณภาพแบบเฉพาะในโรงพยาบาลสมุทรปราการ

โรคติดเชื้อแบคทีเรียดื้อยาเป็นปัญหาทางการแพทย์ที่เป็นสาเหตุของการเจ็บป่วยและเสียชีวิตที่สำคัญ ผลการทดสอบความไวของเชื้อแบคทีเรียต่อสารต้านจุลชีพจึงเป็นกระบวนการที่สำคัญเพื่อให้แพทย์ใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจเลือกชนิด และระดับของสารต้านจุลชีพที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วย ในกระบวนการทดสอบความไวของเชื้อแบคทีเรียต่อสารต้านจุลชีพจำเป็นต้องมีการควบคุมคุณภาพการทดสอบที่เหมาะสม เพื่อให้ได้ผลการตรวจวิเคราะห์ที่ถูกต้อง ซึ่งต้องมีการจัดทำแผนควบคุมคุณภาพ แต่แผนควบคุมคุณภาพทั่วไปอาจจะมีบางส่วนที่ยังไม่เหมาะสมสำหรับงานในห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยาคลินิก ซึ่งมีความซับซ้อนในการปฏิบัติงานในแต่ละขั้นตอน ในการศึกษาครั้งนี้ผู้วิจัยได้นำ Individualized Quality Control Plan (IQCP) ที่เป็นแผนควบคุมคุณภาพแบบเฉพาะของแต่ละห้องปฏิบัติการมาใช้ เพื่อลดความเสี่ยงต่อข้อผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นในกระบวนการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการทั้ง 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนก่อนการวิเคราะห์ ขั้นตอนการวิเคราะห์ และขั้นตอนหลังการวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบปัจจัยเสี่ยงที่เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดการรายงานผลผิดพลาดทั้งหมด 37 รายการ มีปัจจัยเสี่ยงที่จำเป็นต้องควบคุมคุณภาพด้วย IQCP ทั้งหมด 13 รายการ แบ่งเป็นขั้นตอนก่อนการวิเคราะห์ 3 รายการ ขั้นตอนการวิเคราะห์ 6 รายการ และขั้นตอนหลังการวิเคราะห์ 4 รายการ จากนั้นนำมาทำแผนควบคุมคุณภาพ IQCP อีกครั้งแล้วนำไปปฏิบัติเป็นระยะเวลา 1 ปี พบว่าสามารถทำให้จำนวนปัจจัยเสี่ยงลดลงจากทั้งหมด 13 รายการ เหลือเพียงแค่ 2 รายการ คือขั้นตอนก่อนการวิเคราะห์ 1 รายการ ได้แก่ Colony ที่จะทำการทดสอบไม่เป็น Isolated colony และในส่วนของขั้นตอนการวิเคราะห์ 1 รายการ ได้แก่ วัดขนาด Inhibition zone ไม่ถูกต้อง จะเห็นได้ว่า การนำแผนควบคุมคุณภาพ IQCP เข้ามาใช้ในการควบคุมคุณภาพการทดสอบความไวของเชื้อต่อสารต้านจุลชีพนั้น มีประโยชน์อย่างมากในการช่วยค้นหาปัจจัยต่างๆ ที่เป็นสาเหตุและส่งผลกระทบที่ทำให้เกิดการรายงานผลการทดสอบความไวของเชื้อแบคทีเรียต่อสารต้านจุลชีพผิดพลาดในขั้นตอนต่างๆ ของการปฏิบัติงาน ซึ่งนำไปสู่การป้องกันและแก้ไขเพื่อลดข้อผิดพลาดได้