Nieuwkoop Nieuwveen Kerkstraat Bureau-onderzoek

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in maart 2016 een bureauonderzoek uitgevoerd voor de locatie Kerkstraat 33-45 in Nieuwveen, gemeente Nieuwkoop. Aanleiding is de geplande vervanging van de bestaande waterleiding langs de Ontmoetingskerk van de Protestantse gemeente Nieuwveen en de begraafplaats. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit komt naar voren dat het plangebied tot de Late Middeleeuwen was gelegen in een uitgestrekt veenmoeras waar zeer natte omstandigheden heersten. Vermoedelijk was het gebied vanwege het ontbreken van grote rivieren slecht toegankelijk. Aangenomen moet worden dat het gebied niet of slechts zeer spaarzaam door de mens werd bezocht. De kans op archeologische vindplaatsen uit de perioden voorafgaand aan de Late Middeleeuwen wordt daarom zeer klein geacht. Vanaf de Late Middeleeuwen werden de veenmoerassen op grote schaal ontgonnen en in gebruik genomen voor de landbouw. Later werd het veen op grote schaal afgegraven ten behoeve van de turfwinning. Omdat ter plaatse van de ontginningsassen de (lint)bewoning was geconcentreerd, bleef het veen in deze zones echter gespaard. Oude kaarten tonen aan dat reeds in het begin van de 17e eeuw in het plangebied behalve de kerk met begraafplaats, waarvan de oorsprong zeker tot in de 16e, maar mogelijk zelfs de 14e eeuw teruggaat, ook bebouwing, vermoedelijk boerderijen, aanwezig waren. Op grond van de historische ontwikkeling moet in het plangebied rekening worden gehouden met ontginningssporen alsook mogelijk funderingsresten die verband houden met de voorganger van de huidige kerk en mogelijke (ontginnings)boerderijen. Op basis van de ligging direct naast de kerk en begraafplaats moet ook rekening worden gehouden met begravingen en knekelkuilen. Daarnaast kunnen sporen van erfophogingen, afvalkuilen en vondstmateriaal, zoals bouwmateriaal (baksteen en puin) en fragmenten van gebruiksvoorwerpen (aardewerk, glas en metaal) worden verwacht. Het vervangen van de bestaande waterleiding zal naar verwachting gepaard gaan met een relatief beperkte bodemverstoring. Bij de aanleg van de waterleiding zullen de mogelijk oorspronkelijk aanwezige waarden reeds vernietigd zijn. Alleen op de bodem en langs de wanden kunnen mogelijk nog ongestoorde waarden worden aangetroffen. De werkzaamheden zullen echter wel plaatsvinden direct naast de huidige Ontmoetingskerk van de Protestantse gemeente Nieuwveen en de begraafplaats, waarvan de oorsprong zeker teruggaat tot in de 16e eeuw en mogelijk zelfs 14e eeuw. Om van deze vindplaats de gegevens te kunnen documenteren en het materiaal veilig te stellen, adviseert ADC ArcheoProjecten om in het plangebied tijdens de grondwerkzaamheden in een archeologische begeleiding te voorzien, om daarmee informatie te behouden die van belang is voor onze kennisvorming over het verleden. De archeologische begeleiding dient hetzelfde doel als een opgraving (AB onder protocol Opgraven). Dit betekent dat bij de civiele werkzaamheden aangetroffen vondsten of archeologische sporen worden geregistreerd en, voor zover de werkzaamheden dat toelaten, worden gedocumenteerd. De exacte invulling van de werkzaamheden dient te worden vastgelegd in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE). Wij wijzen u erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een selectiebesluit neemt. De mogelijkheid bestaat dat dit selectiebesluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.</p>