Polderweg-west 1, Molenaarsgraaf (gemeente Molenwaard)

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in juli en augustus 2017 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Polderweg-west 1 in Molenaarsgraaf, gemeente Molenwaard. De aanleiding van het onderzoek is een voorgenomen bestemmingsplanwijziging ten behoeve van de realisatie van een vrijstaande woning. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat het plangebied gesitueerd is in de Alblasserwaard, een komgebied dat zich tussen de Lek, de Merwede en de Noord uitstrekt. Voordat de rivieren in de Late Middeleeuwen van doorgaande dijken werden voorzien, hadden deze vrij spel en veranderden hun loop voortdurend. Eén van de rivierlopen in het onderzoeksgebied was de Langerak-stroomgordel. De aan deze stroomgordel gerelateerde oever- en beddingafzettingen kunnen in het Neolithicum en de Bronstijd een ondergrond hebben gevormd voor bewoning, maar worden niet in het plangebied verwacht. Wegens vernatting en grootschalige veenvorming die zich vanaf de Bronstijd voltrok, moet worden aangenomen dat de bewoningsmogelijkheden in het onderzoeksgebied vanaf dat moment sterk afnamen. Dit veranderde in de Late Middeleeuwen toen de natuurlijke afwatering verbeterde en als gevolg van de aanleg van dijken de kans op overstroming afnam. Uit historische informatie is bekend dat het gebied in deze periode gefaseerd werd ontgonnen en dat de bewoning zich concentreerde langs zogenoemde ontginningsassen. Eén van deze ontginningsassen betreft de oevers van de direct ten zuiden van het plangebied gelegen Graafstroom, een in de tweede helft van de 13e eeuw gegraven waterloop. Of het plangebied in deze periode bebouwing kende, is op basis van oude kaarten niet met zekerheid vast te stellen. Kaarten uit de 19e en 20e eeuw tonen dat het plangebied uit kleine percelen bestond, die tot een direct ten oosten ervan gelegen erf behoorden. Afgezien van een schuurtje, dat in het tweede en derde kwart van de 20e eeuw in de noordoosthoek van het plangebied heeft gestaan, lijkt er geen sprake te zijn geweest van bebouwing. Resten van oudere bebouwing worden daarom niet verwacht. Wel moet in het oostelijk deel van het plangebied rekening worden gehouden met aanwezigheid van ophogingen met onder andere huishoudelijk afval (zoals aardewerk en dierlijk bot) en fragmenten bouwmateriaal. Op basis van het huidige gebruik zijn in het plangebied geen diepe bodemverstoringen te verwachten. Wel is er in centrale deel sprake van een gedempte sloot. Teneinde bovengenoemde verwachting te toetsen en waar nodig aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Tijdens dit onderzoek zijn in de diepere ondergrond kom- en oeverafzettingen (Formatie van Echteld) aangetroffen. De oeverafzettingen kunnen verband houden met de in het onderzoeksgebied aanwezige Langerak-stroomgordel. Op grond van de geringe rijping en het ontbreken van sporen van bodemvorming is het niet aannemelijk dat deze afzettingen een ondergrond hebben gevormd voor bewoning. Op 310 cm –mv (circa 3,9 m –NAP) gaan de oeverafzettingen over in een 225 cm dik pakket bosveen (Hollandveen Laagpakket binnen de Formatie van Nieuwkoop). Hierop ligt een 80 tot 120 cm dik (sub)recent omgewerkt en ten dele opgebracht kleidek. Er zijn geen lagen aangetroffen die aan de ten oosten van het plangebied aanwezige woonheuvel te relateren zijn. Op grond van het ontbreken van archeologisch relevante lagen/afzettingen wordt de kans op archeologische resten als laag ingeschat. ADC ArcheoProjecten adviseert daarom het terrein vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is echter nooit volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied toch nog archeologische resten voorkomen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet. Wij wijzen erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een selectiebesluit neemt. De mogelijkheid bestaat dat dit selectiebesluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.</p>