Archeologisch onderzoek plangebied Veenoord te Emmen, gemeente Emmen

<p>In opdracht van de gemeente Emmen heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch bureauonderzoek en beperkt veldonderzoek uitgevoerd naar de locatie Veenoord, gemeente Emmen. De aanleiding voor dit onderzoek is het voornemen van de gemeente Emmen om een groot deel van het gemengde rioleringsstelsel te gaan vervangen voor een gescheiden systeem. De gemeente Emmen heeft in het vigerende bestemmingsplan het archeologisch beleid vastgesteld (Bestemmingsplan gemeente Emmen, vastgesteld 2021-08-26). Hieruit blijkt dat het volledige plangebied een dubbelbestemming Waarde – Archeologie 4 heeft. Voor deze dubbelbestemming is archeologisch onderzoek verplicht bij bodemingrepen groter dan 1000 m2 en dieper dan 30 cm. De bovenstaande vrijstellingsgrenzen worden door de voorgenomen ontwikkeling in het plangebied overschreden. Op basis van de landschappelijke kenmerken is er een middelhoge tot hoge verwachting op archeologische resten uit het Laat Paleolithicum – Neolithicum. Tijdens de Bronstijd/IJzertijd raakte het plangebied overdekt met veen en werd het vrijwel onbewoonbaar. De verwachting voor archeologische resten uit de Bronstijd tot aan de Nieuwe tijd is dan ook laag. Pas vanaf de 17de eeuw werden de veengronden weer bewoond nadat er ontginning en veenwinning in het gebied heeft plaatsgevonden. Deze bewoning concentreerde zich rond Schoonebeek en Nieuw-Amsterdam. Pas op kaarten uit de 20ste eeuw staat er bewoning in het plangebied weergegeven. Het afgedekte dekzandlandschap is mogelijk verstoord geraakt door menselijke activiteiten in de laatste paar eeuwen. Tijdens de vervening van het gebied, de mogelijke aftopping van de dekzandrug, en de recente bestrating kan de top van de veldpodzolgronden en daarmee het archeologisch sporenniveau uit het Paleolithicum - Neolithicum verstoord zijn. Uit de boringen bleek dat de top van het dekzand niet langer intact aanwezig is. Er is onder de verharding sprake van een opgebracht pakket zand (cunetzand/ophoogzand) met een variërende dikte, maar doorgaans circa 75 à 80 cm. Hieronder is lichtgrijs tot beige grijs zand aanwezig, soms met brokken leem. In bijna elke boring is een laag keileem aangetroffen, beginnend op gemiddeld 2,50 m -mv, variërend tussen 1,30 m -mv en 3,50 m -mv. De bodemopbouw komt overeen met het beeld dat is ontstaan uit het bureauonderzoek: het ligt in een dekzandgebied, op de flank van een keileemopduiking. Het feit dat er een relatief dik zandpakket aanwezig is op de keileem impliceert dat er waarschijnlijk tijdens het begin van de vernatting in het Holoceen nog een goede ontwatering mogelijk was en dat er mogelijk nog relatief lang bewoning mogelijk was. De top van het dekzandpakket is niet langer intact aanwezig. Het archeologisch relevante niveau is verdwenen. De kans op het aantreffen van (intacte) archeologische vindplaatsen ter plekke van het plangebied is derhalve zeer gering. Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor het plangebied geen vervolgonderzoek aanbevolen. De voorgenomen bodemingrepen kunnen zonder archeologisch voorbehoud worden uitgevoerd.</p>