การประเมินโครงการแก้ไขปัญหาหนี้สินของกำลังพลโดยร่วมกับการบูรณาการงานด้านสวัสดิการของหน่วยของกองทัพบก

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ประเมินโครงการแก้ไขปัญหาหนี้สินของกำลังพลโดยร่วมกับการบูรณาการงานด้านสวัสดิการของหน่วย ของกองทัพบก ที่ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2560 จนถึงปัจจุบัน และเพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรค ที่เกิดขึ้น รวมถึงการเสนอแนะ แนวทางในการพัฒนาแก้ไข โดยใช้การวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method Research) จากการเก็บข้อมูลด้วยวิธีเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ด้วยวิธีการสัมภาษณ์ คัดเลือกด้วยวิธีเลือกแบบเฉพาะเจาะจงกับบุคลากรที่มีส่วนสำคัญในโครงการของกรมกำลังพลทหารบก จำนวน 4 คน และวิธีเชิงปริมาณ (Quantitative Research) ด้วยการคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างในการทำวิจัย จากหน่วยขึ้นตรงกองทัพบกที่เข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 41 หน่วย รวมจำนวน 545 คน ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (Multi - Stage sampling) กำหนดจำนวนผู้ตอบแบบสอบถามแต่ละหน่วยตามสัดส่วนจำนวนกำลังพลที่เข้าร่วมโครงการฯ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ความถี่ (Frequency), ร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (¯x) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ทำการประเมินโครงการ ด้วยการใช้โมเดลการประเมินโครงการรูปแบบ CIPPIEST Model สำหรับการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้วิธีการวิเคราะห์ประเด็นตามกรอบแนวคิด ข้อคิดเห็นที่สำคัญ นำมาวิเคราะห์ร่วมกัน ผลการวิจัย พบว่าการดำเนินการเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของโครงการ และมีนโยบายที่สนับสนุนในการแก้ไขปัญหาหนี้สิน รวมทั้งมีทรัพยากรที่เพียงพอต่อการดำเนินการ ซึ่งโครงการฯ มีกระบวนการดำเนินการที่เป็นระบบ ตั้งแต่การคัดเลือกกำลังพลเข้าร่วมโครงการฯ การให้ความรู้ทางด้านการเงิน และการวางแผนการเงิน มีการนำโครงการสวัสดิการของหน่วยที่มีอยู่แล้ว ให้กำลังพลที่มีปัญหาหนี้สินได้เข้าร่วม เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ เป็นการลดจำนวนกำลังพลที่รายได้น้อยไม่เพียงพอต่อการดำรงชีพ พร้อมทั้งป้องกันไม่ให้กำลังพลสร้างหนี้เพิ่มขึ้นอีก อีกทั้งยังสามารถสร้างอาชีพให้แก่กำลังพล เพื่อการแก้ไขปัญหาที่ยั่งยืน อย่างไรก็ตาม จากการวิจัยพบว่าโครงการฯ ยังขาดความต่อเนื่องในการดำเนินการในช่วงต้นของโครงการฯ และมีเกณฑ์การคัดเลือกกำลังพลเข้าร่วมโครงการฯ ที่ยังไม่สามารถคัดกรองผู้ที่มีปัญหาหนี้สินอย่างแท้จริงได้ รวมทั้ง โครงการสวัสดิการของหน่วยบางแห่งยังไม่สามารถใช้ได้อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งนี้ ผู้วิจัยมีข้อเสนอในการพัฒนาปรับปรุงโครงการฯ ในประเด็นเกี่ยวกับการกำหนดกลุ่มผู้ที่มีปัญหาหนี้สิน ควรมีการคัดกรองกำลังพลเข้าร่วมโครงการฯ ด้วยการเพิ่มเกณฑ์การคัดเลือก เช่น ข้อมูลหนี้สินที่อยู่นอกระบบ, ข้อมูลรายรับเพิ่มเติมของกำลังพล หรือตัวชี้วัดความสุขของกำลังพล เป็นต้น มากกว่าการดูเพียงตัวเลขรายรับคงเหลือของกำลังพลเพียงอย่างเดียว เพื่อที่จะสามารถช่วยเหลือผู้ที่มีปัญหาหนี้สินที่แท้จริง รวมทั้งผู้บังคับหน่วยทุกระดับจะต้องใส่ใจ กำกับดูแล การดำเนินโครงการฯ และริเริ่ม ปรับปรุงโครงการสวัสดิการของหน่วยให้สามารถใช้ได้อย่างเป็นรูปธรรม