Bergen (Limburg), Plangebied Heereven

<p>In opdracht van Dienst Landelijk Gebied heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC bv een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek met behulp van boringen (karterende fase) uitgevoerd in het plangebied 'Heereven' te Bergen (Provincie Limburg).<br>De plannen voor de planlocatie hebben betrekking op het voornemen om het oude ven Heereven te herstellen. Hiervoor dient een gebiedje van circa 1,36 ha verdiept te worden met gemiddeld 45 cm en maximaal 90 cm ? mv. De maximale bodemverstoring bij de realisatie van de graafwerkzaamheden is te verwachten tot in de top van de ondiepe, aangetoonde veenlaag in de ven, waarbij dus een gerede kans bestaat dat eventueel aanwezige archeologische waarden verstoord of vernietigd worden. Het onderzoeksterrein ligt in het noordelijke deel van Limburg ten oosten van de Maas. Dit gebied maakt deel uit van het Zuid-Nederlandse zandgebied, waartoe grote delen van Noord-Brabant en Limburg behoren. Het plangebied maakt deel uit van de hooggelegen pleniglaciale terrasvlakte van de oostelijke Niersdal Rijn. Het oppervlak van deze terrasvlakte bestaat uit geulen van meanderende en vlechtende afwateringsstelsels. Het onderzoeksgebied bevindt zich zowel op de CHW als de IKAW en volgens de gemeentelijke verwachtingskaart geheel in een zone met een hoge archeologische verwachting. Het veldonderzoek heeft plaatsgevonden op 26 februari 2009. In het plangebied zijn 27 boringen geplaatst. De boringen in het ven zijn uitgevoerd tot in de top van het veen (voorgenomen afgravingsdiepte). De boringen zonder veen buiten het ven zijn doorgezet tot 1,20 m ? mv. Eén boring (nr. 9) is met een drie centimeter guts tot op de bodem van het ven doorgezet. De boordiepte betrof hier drie meter beneden maaiveld. Het boorgat is vervolgens afgedicht met een bentoniet staaf (zwelklei), om verdroging van de geul te voorkomen. De boringen zijn verricht in een verspringend grid van 20 x 25 m. De vulling van het diepste gedeelte van het ven bestaat uit een 1 meter dikke, deels veraarde veenlaag met daaronder een waterondoorlatende kleilaag met op 2,80 m -mv de top van het grindrijke beddingzand van het pleniglaciale terras. Dit locale veen behoort tot het laagpakket van Singraven van de Formatie van Boxtel. De waterondoorlatende, lemige kleilaag wordt geïnterpreteerd als Hochflutlehm uit het Allerød (Laag van Wychen, Formatie van Kreftenheye). Aan de zijkanten van het ven is de veenlaag veel dunner. De vulling van het laat-glaciale ven is intact.<br>Geadviseerd wordt om graafwerkzaamheden en bodemverstoringen te vermijden die in het ven dieper gaan dan de basis van de aangetoonde recente zanderige ophogingslaag, aangezien de dieper liggende veenlaag een hoge archeologische verwachting heeft. Tevens wordt aanbevolen om de veenlaag van het ven gedurende het uitgraven van de zanderige toplaag niet te belasten met zware machines. Dit kan voorkomen worden door het gebruik van rij-platen. Dit ivm de kwetsbaarheid van de veenlaag. Graafwerkzaamheden en bodemverstoringen in de randzone van het ven moeten beperkt blijven tot de bouwvoor (30 cm). Indien dit niet mogelijk is, en de bevoegde overheid op een verantwoorde wijze met archeologische resten wil omgaan, dan is in het geval van diepere verstoringen tot in het veen, een archeologische begeleiding van de werkzaamheden noodzakelijk. Een archeologisch vervolgonderzoek dient in dat geval uitgevoerd te worden in de vorm van archeologische begeleiding van de werkzaamheden van het afgraven van de zanderige bovenlaag van het ven (1,36 ha).</p>