รูปแบบพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปในการใช้พื้นที่สาธารณะระหว่างการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019

การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา สายพันธุ์ใหม่ 2019 ทำให้พฤติกรรมของผู้ใช้เปลี่ยนแปลงไป โดยเฉพาะพฤติกรรมการใช้พื้นที่สาธารณะ เพื่อป้องกันตัวเองจากการติดเชื้อ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษา เปรียบเทียบพฤติกรรมการใช้พื้นที่สาธารณะในช่วงก่อนและระหว่างการระบาดของโรค ซึ่งจะนำไปสู่การเสนอแนวทางในการบริหารจัดการพื้นที่สาธารณะที่ตอบสนองต่อพฤติกรรมที่เปลี่ยนไประหว่างการระบาดของโรค โดยเลือกพื้นที่ศึกษาย่านเสาชิงช้า และพื้นที่ย่านเจริญกรุง กรุงเทพมหานคร เพื่อเป็นตัวแทนพื้นที่สาธารณะประเภทพื้นที่ และพื้นที่สาธารณะประเภทเส้นทาง ใช้วิธีการสังเกตพฤติกรรม ได้แก่ อัตราการสัญจรผ่านของคนเดินเท้า การเลือกเส้นทางสัญจรของคนเดินเท้า และรูปแบบกิจกรรมของคนเดินเท้า เพื่อนำไปเปรียบเทียบกับผลการศึกษาช่วงก่อนการระบาดของโรคในพื้นที่เดียวกันจากการศึกษาพบว่า การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา สายพันธุ์ใหม่ 2019 ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลง 2 ด้าน ได้แก่ ด้านสภาพแวดล้อมทางกายภาพ โดยอาคารพาณิชย์บางแห่งปิดหรือเปลี่ยนกิจการ ด้านพฤติกรรมการใช้งานพื้นที่สาธารณะ การระบาดของโรคส่งผลให้อัตราการสัญจรในพื้นที่สาธารณะลดลงอย่างชัดเจน กิจกรรมที่เกิดขึ้นเป็นกิจกรรมจำเป็น ซึ่งกระจุกตัวอยู่บริเวณพื้นที่ที่เชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชน ส่วนกิจกรรมทางเลือกและกิจกรรมทางสังคมลดลง เนื่องจากผู้ใช้พื้นที่ป้องกันตัวเองจากการติดต่อของโรค และผลจากมาตรการป้องกันโรคที่ออกโดยรัฐดังนั้น ในการบริหารจัดการพื้นที่สาธารณะที่ตอบสนองต่อพฤติกรรมที่เปลี่ยนไประหว่างการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา สายพันธุ์ใหม่ 2019 ควรคำนึงถึง 2 ด้าน ได้แก่ นโยบาย มาตรการและกฎหมายที่บังคับใช้โดยรัฐ และการจัดการด้านกายภาพของพื้นที่สาธารณะ ที่ต้องคำนึงถึงสิ่งอำนวยความสะดวก สภาพแวดล้อมทางกายภาพที่รองรับกิจกรรมในพื้นที่สาธารณะ และแผนพัฒนาพื้นที่สาธารณะในระยะยาว ได้แก่ การพัฒนาให้ตรอกซอยเชื่อมกับเส้นทางสัญจรหลัก พัฒนาให้พื้นที่มีความยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนกิจกรรม และพัฒนาเมืองให้เป็นเมืองกระชับ เพื่อให้พื้นที่สาธารณะสามารถรองรับพฤติกรรมปกติใหม่ รวมทั้งเหตุการณ์ไม่ปกติอื่น ๆ ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต