Hoge Rijndijk 1, Leiden Gemeente Leiden: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase

<p>In opdracht van III Holding B.V. heeft IDDS Archeologie in juli 2021 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Hoge Rijndijk 1 in Leiden, gemeente Leiden. De noodzaak tot het archeologisch onderzoek komt voort uit het bestemmingsplan. De doelstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en zo nodig aanvullen van de gespecificeerde verwachting. Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek wordt verwacht dat het plangebied is gelegen op de zuidelijke oeverzone van de Oude Rijn. In deze zone zijn langs de Rijn archeologische resten vanaf de IJzertijd aangetroffen. Resten uit deze periode betreffen voornamelijk resten van bewoning in de vorm van huisplattegronden, erfscheidingen, afval, landgebruik voor landbouw, begravingen, en off-site resten. In de Romeinse tijd lag het plangebied in een zone die de grens vormde van het Romeinse rijk. Het is mogelijk om resten aan te treffen van de limesweg, herkenbaar aan grindlagen, bewoning en overige bebouwing langs deze weg. Dergelijke bebouwing kan bestaan uit militaire gebouwen als fortificaties, wachtposten en uitkijktorens, maar ook uit civiele gebouwen en nederzettingen. In de Vroege Middeleeuwen overstroomde de Rijn regelmatig, maar na de afdamming en het verdwijnen van de monding in de 12e eeuw is alleen een restgeul overgebleven. Op basis van historisch kaartmateriaal kan er vanaf de 16e eeuw, en mogelijk al sinds de Late Middeleeuwen, bewoning zijn geweest in het plangebied. Bovendien lag tijdens het beleg van Leiden in 1573-1574 nabij het plangebied een schans. Eventueel zijn er nog resten in het plangebied aanwezig die gerelateerd kunnen worden aan die schans en het beleg van Leiden. Na de uitbreidingen van de stad, ten westen van het plangebied, kwam het plangebied in de 17e eeuw bij één van de belangrijkste toegangspoorten van Leiden te liggen. Mogelijk dat er nog resten aanwezig zijn van bebouwing die bij die poort stond. Uit het booronderzoek blijkt dat het plangebied zich weliswaar in de zuidelijke oeverzone bevindt van de Oude Rijn, maar dat er in tegenstelling tot het bureauonderzoek geen archeologische waarden worden verwacht uit de periode IJzertijd – Vroege Middeleeuwen. In die periode lag het plangebied namelijk in dat deel van de oeverzone dat te nat was voor gebruik. Tijdens het onderzoek is geconstateerd dat er zich in het plangebied één potentieel archeologisch niveau bevindt in het plangebied. Dat niveau betreft de top van de oeverzone. Rekening houdend met een veiligheidsmarge van 0,3 m ligt de top van dat niveau op minimaal 0,5 m -mv (-0,2 m NAP). Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek adviseert IDDS Archeologie vervolgonderzoek. Op basis van de ondiepe ligging van het potentiële archeologische niveau (0,5 m -mv / -0,2 m NAP), in combinatie met de omvang van de nieuw aan te leggen kelder in het plangebied, adviseert IDDS Archeologie om dat vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek (de beste manier om archeologische sporen te vinden in de top van de oeverzone). Bovendien adviseert IDDS Archeologie om bij dat proefsleuvenonderzoek rekening te houden met de aanwezigheid van archeologische resten in de verstoorde bovengrond. Aangezien de aanwezigheid van bodemverontreinigingen in het plangebied en de geplande aanleg van een parkeergarage is mogelijk in overleg met het bevoegd gezag in plaats van een proefsleuvenonderzoek een archeologische begeleiding een betere oplossing voor aanvullend archeologisch onderzoek.</p>