Zbliżając się do 40-tki: społeczno-ekonomiczne trajektorie i polityczne biografie osiemnastolatków z roku 1989

Zbiór obejmuje 40 transkrypcji pogłębionych wywiadów biograficznych, przeprowadzonych w 2009 roku w ramach badań wykonanych przez Instytut Studiów Politycznych PAN i sfinansowanych ze środków pochodzących z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Wywiady zostały przeprowadzone z osobami zamieszkałymi w różnych częściach Polski, które w 1989 roku miały 18 lat. Kierownikiem projektu badawczego był prof. Bogdan W. Mach.Celem badania było spojrzenie na historyczne polskie przemiany ze szczególnej perspektywy – poprzez analizę losów pokolenia, które w dorosłe życie zaczęło wchodzić wraz z „wielką zmianą” roku 1989. Jego reprezentantami są osiemnastolatki z roku 1989, rówieśnicy polskiej transformacji, którzy w pierwszym jej roku sami weszli w pierwszy rok swego „dorosłego” życia. W ich losach cechy transformacji ujawniły się najszybciej, najpełniej i najsilniej. Zostali nią bowiem „dotknięci” w bardzo wrażliwej, pierwszej, formatywnej fazie swego dorosłego życia, w której dokonuje się zasadniczych wyborów i podejmuje ważne życiowe decyzje o dalekosiężnych i często nieodwracalnych konsekwencjach. Musieli decydować, wybierać i działać, nie mając zbyt wiele doświadczeń i zgromadzonych zasobów, ze świadomością, że nawet i te, które mają, ulegają przyspieszonym procesom dewaluacji i redefinicji w nowej rzeczywistości, pełnej ryzyka i niepewności. Losy osiemnastolatków z roku 1989 są dobrze ogniskującą soczewką, w której odbiła się rzeczywistość polskiej transformacji.Uwaga metodologiczna: sposób prowadzenia wywiadów był inspirowany techniką autobiograficznego wywiadu narracyjnego Fritza Schützego, choć przygotowano też dość obszerne dyspozycje.