Plangebied Amsteldijk Noord 101 te Amstelveen, gemeente Amstelveen; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend en karterend booronderzoek)

<p>In opdracht van Studio Kees Marcelis heeft RAAP in maart en april 2021 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend en karterend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Amsteldijk Noord 101 te Amstelveen in de gemeente Amstelveen. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. </p><p>Bureauonderzoek<br>Op basis van het bureauonderzoek werd een bodemopbouw verwacht van komklei of veen met een mogelijke cultuur- of vondstlaag uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd op natuurlijke komklei en veen met daaronder afzettingen van het Laagpakket van Wormer. Voor eventuele kreekruggen van het Laagpakket van Wormer gold een middelhoge verwachting voor midden en laat neolithische bewoningsresten. Deze afzettingen konden verwacht worden vanaf circa<br>1,7 m –mv (2,7 m -NAP). Deze diepte is gebaseerd op voormalig archeologisch onderzoek aan het aangrenzende perceel bij Amsteldijk Noord 100 (Kroes, 2017). Voor het Hol landveen gold een lage verwachting voor resten uit de bronstijd t/m de vroege middeleeuwen. Op basis van de ligging aan het bewoningslint langs de dijk gold een hoge verwachting voor bewoningsresten uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd. Op historisch kaartmateriaal zijn echter geen gebouwen afgebeeld die binnen het huidige plangebied vallen.</p><p>Verkennend booronderzoek<br>Tijdens het veldonderzoek is gebleken dat de bodemopbouw in het plangebied bestaat uit opgebrachte grond en verstoorde klei, op een cultuurlaag in de top van de natuurlijke klei en veen. In het uiterste westen van het plangebied is slappe wadklei aangetroffen op 3,85 m –mv (5,9 m –NAP). De middelhoge verwachting voor bewoningsresten uit het midden en laat neolithicum komt hiermee te vervallen. De diepteligging alsmede de slappe consistentie van de wadafzettingen duiden op een dusdanig nat milieu, dat deze ongeschikt moet zijn geweest voor bewoning. De lage verwachting voor het Hollandveen blijft gehandhaafd. De hoge verwachting voor bewoningsresten uit de late<br>middeleeuwen en nieuwe tijd blijft gehandhaafd: tijdens het verkennend onderzoek is in twee boringen een cultuurlaag aanwezig vanaf 1,45 m –mv (2,5 m –NAP), en zijn drie boringen gestuit op puin op 1,15 à 1,55 m –mv (circa 2,24 à 2,29 m –NAP).</p><p>Karterend booronderzoek<br>Tijdens het karterend booronderzoek is deze cultuurlaag in nog 4 andere boringen aangetroffen (boringen 10 t/m 13), en zijn er indicatoren aanwezig die voornamelijk dateren uit de 18 e eeuw. De aard van de vondsten betreft voornamelijk huisvuil bestaande uit: puinfragmenten, houtskool en sintels, aardewerk, kapotte pijpen en gebruiks- en vensterglas. Het archeologische niveau ligt op een diepte vanaf 0,7 à 1,05 m –mv op het achtererf (respectievelijk 2,34 m –NAP; boring 10 en 2,27 m –NAP; boring 13). Langs het huidige woonhuis - waar het maaiveld hoger ligt – is het archeologische niveau aanwezig vanaf 1,45 m –mv (2,35 m –NAP; boring 11).</p><p>Advies<br>De werkzaamheden in het kader van de nieuwe kelder onder het nieuwbouwhuis komen uit op circa 3 m –mv (3,6 m –NAP). De potentieel archeologische laag bevindt zich ter plaatse van het bouwvlak vanaf circa 1,05 m –mv (circa 2,27 m –NAP; boring 13). Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het overgrote deel van het plangebied<br>(mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen (zie figuur 8).</p><p>Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door de geplande werkzaamheden niet dieper uit te voeren dan 1 m –mv (circa 2,2 m –mv). Gezien de relatief geringe diepteligging van een archeologisch niveau (vanaf 0,7 m –mv; 1,05 m –mv binnen het geplande bouwvlak), lijkt planaanpassing, waarbij een onderkelderde woning (tot 3 m –mv) kan worden gebouwd en verstoring van potentiële archeologische niveaus wordt voorkomen, niet haalbaar. Indien planaanpassing niet mogelijk wordt geacht, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.</p><p>Er wordt geadviseerd om gravend vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek (conform protocol IVO-P). Op basis van dit onderzoek kan de gespecificeerde verwachting van het laatmiddeleeuwse en nieuwetijdse niveau en de archeologische waarde van de locatie beter worden vastgesteld. Vanwege de geringe omvang van het plangebied en de aard van de voorgenomen ingrepen kan dit IVO-P-onderzoek worden uitgevoerd middels de variant archeologische begeleiding, waarbij het onderzoek plaatsvindt vlak voor of tijdens de werkzaamheden.</p>