De invloed van variatie in vondstdichtheden op de Vindkans van vuursteenvindplaatsen. Poissonverdeling versus de negatief binomiale verdeling.

<p>Het Almeerse archeologiebeleid heeft als doelstelling om een representatieve steekproef van behoudenswaardige archeologische waarden te behouden. Bij voorkeur door inpassing in ruimtelijke plannen en anders door opgraving. De archeologische waarden bestaan in Almere vooral uit vindplaatsen uit de Steentijd, tot dusverre vooral uit het Mesolithicum en in bescheidener mate uit resten uit het Laat Paleolithicum en het (Vroege) Neolithicum. Het leeuwendeel van die vindplaatsen is aangetroffen in de top van het dekzand, meestal op diepten van meer dan 2 meter onder het maaiveld. Opsporing ervan gebeurt sinds 1999 hoofdzakelijk met behulp van gemechaniseerd booronderzoek. De praktische beperkingen van het booronderzoek leiden er ondermeer toe dat vooral terreinen worden opgespoord die gekenmerkt worden door (herkenbare) aanwezigheid van mobilia zoals vuursteen en hazelnootfragmenten. </p><p>Andere archeologische resten zoals grafvelden en haardkuilconcentraties hebben vanwege hun geringe omvang en zeer lage dichtheid van vondsten, een veel geringer kans om ontdekt te worden bij booronderzoek. De representatieve steekproef beperkt zich dan ook tot vuursteenvindplaatsen. Bij het herkennen van vuursteenvindplaatsen blijken met name twee factoren van belang te zijn. Enerzijds is dat de techniek (zoals grid, boordiameter en zeefmaaswijdte) en anderzijds is dat de menselijke interface. Met dat laatste bedoelen wij de bij het gehele zorgproces betrokken individuen en organisaties, kortweg de zorgers. De kwaliteit van de zorger is absoluut bepalend voor de uitkomsten van een onderzoek. Daar zullen we in een andere publicatie uitgebreid op ingaan. In deze bijdrage beperken we ons tot de ‘technische’ kant van het onderzoek. </p><p>Vuursteenvindplaatsen zijn lastig op te sporen omdat ze bijvoorbeeld klein van omvang zijn, soms gekenmerkt worden door diffuse vondststrooiingen, geringe vondsthoeveelheden of juist door een grote mate van clustering van vondsten. Wordt er een verkeerd grid toegepast, een verkeerde boordiameter of een verkeerde zeefmaaswijdte, dan neemt de kans toe dat bepaalde vindplaatsen gemist zullen worden in het vooronderzoek. Omdat de kwaliteit van het vooronderzoek bepalend is voor wat er in de toekomst wetenschappelijk onderzocht kan worden, is het van evident belang om een optimale onderzoeksstrategie te formuleren. In het kader van een inhoudelijke evaluatie van het archeologisch vooronderzoek in Almere sinds 1999 is er dan ook speciale aandacht voor onderdelen van de vooronderzoekstrategie. Sommige aspecten van onze evaluatie bleken aan te sluiten bij een onderzoek dat in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is uitgevoerd door Verhagen, Rensink, Bats en Crombé (2011). Een belangrijk en waardevol onderzoek met wat ons betreft een aantal bruikbare conclusies. Deze bijdrage dient vooral om enkele uitgangspunten en uitkomsten van dat onderzoek te nuanceren en aan te vullen.</p>