Transect-rapport 2817: Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase. Haaften, Herenstraat (ong.), Gemeente West Betuwe (GD).

<p>In juni 2020 is een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in een plangebied aan de Herenstraat (ong.) in Haaften (gemeente West Betuwe). De aanleiding voor het onderzoek vormt een bestemmingsplanwijziging om de realisatie van een woning mogelijk te maken. </p><p>Het archeologisch vooronderzoek bestaat uit een gecombineerd onderzoek, te weten een archeologisch Bureauonderzoek (BO) en een Inventariserend Veldonderzoek (IVO), verkennende fase. Het doel van het archeologisch bureauonderzoek is het specificeren van de archeologische verwachting. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en waar mogelijk bijstellen van de gespecificeerde archeologische verwachting.</p><p>Het plangebied bevindt zich op de Waal stroomrug, binnen de historische kern van Haaften. In de ondergrond van het plangebied worden oeverafzettingen van de Waal verwacht, waarop sinds de IJzertijd in theorie bewoning heeft kunnen plaatsvinden. De verwachting op de aanwezigheid van bewoningsresten vanaf die periode is hoog. De historische kern van Haaften zelf dateert mogelijk al in de Vroege Middeleeuwen, zodat resten als onderdeel ervan ook in het plangebied aanwezig kunnen zijn. Haaften heeft echter in de 18de eeuw onder invloed gestaan van twee dijkdoorbraken, waarbij de delen van de oorspronkelijke kern verwoest zijn geraakt. Uit onderzoeken in de omgeving bleek namelijk dat de top van de oeverafzettingen geërodeerd is, en dat hier geen archeologische resten meer aanwezig waren. Op basis van historisch kaartmateriaal is het plangebied vanaf de 19de eeuw onbebouwd geweest en in gebruik als weiland. Wél bevindt het plangebied zich binnen de kern van Haaften, als een van de weinige onbebouwde percelen. </p><p>De archeologische verwachting in het plangebied is bevestigd door het booronderzoek. In het plangebied zijn oever-, op geul- op beddingafzettingen van de Waal aangetroffen. De oeverafzettingen zijn overdekt geraakt door een pakket dijkdoorbraakafzettingen van 120 tot 170 cm in dikte. De top van de oeverafzettingen is een archeologisch relevant niveau voor de periode IJzertijd – Nieuwe tijd (tot 1711). Op de oeverafzettingen zijn mogelijk resten van de oude kern van Haaften nog (deels) intact aanwezig. De dijkdoorbraakafzettingen zelf vormen op basis van het bureauonderzoek geen archeologisch relevant niveau, aangezien bebouwing ontbreekt op historisch kaartmateriaal.</p>