Herinrichting Geleenbeek in Sittard, Gemeente Sittard-Geleen; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

<p>In opdracht van Waterschap Limburg heeft RAAP in september 2017 een bureauonderzoek uit gevoerd ten behoeve van de herinrichting van de Geleenbeek in Sittard, over een afstand van ca. 3,6 km. Deze herinrichting maakt deel uit van het grotere project Corio Glana, waarbij de Geleenbeek over langere afstand worden herontwikkeld. Doel van het onderzoek was het verkrij gen van inzicht in de aanwezige en verwachte archeologische waarden in het plangebied. Hier aan is vervolgens een concreet advies gekoppeld ten aanzien van een verantwoorde omgang met deze waarden tijdens de planuitvoering. Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek is een archeologische waardenkaart en verwachtingskaart opgesteld. Bij het opstellen van de archeologische verwachting is onderscheid gemaakt tussen de “droge” en “natte” landschappen, voor zover dat kan. Hierbij dient de kantte kening gemaakt te worden dat ter plaatse van het beekdal nederzettingsresten, die eigen zijn aan “droge” landschappen, niet uitgesloten kunnen worden in (de drogere delen van) het beek dal. Het verwachtingsmodel is gebaseerd op de gemeentelijke verwachtingskaart met als voor naamste verschil de gedetailleerde toewijzing van afzonderlijke verwachtingszones binnen het beekdal van de Geleenbeek. Hierdoor is het archeologisch potentieel van het plangebied en de ruimtelijke invulling hiervan nauwkeuriger in kaart gebracht, zodat deze elementen beter kunnen worden meegewogen in de uiteindelijke planvorming. De verwachtingskaart is vertaald naar een advieskaart. Als algemene aanbeveling geldt dat de archeologische waarden binnen het plangebied zo goed mogelijk moeten worden ontzien middels planaanpassing of -inpassing. Concreet komt het erop neer om in archeologisch waardevolle gebieden geen graafwerkzaamheden uit te voeren. Indien dit niet mogelijk blijkt, wordt het vol gende geadviseerd: - Voor de “droge” gebieden met een hoge archeologische verwachting voor nederzettingen (zo wel jager-verzamelaars als landbouwers) en de gebieden waar reeds archeologische nederzet tingsvindplaatsen zijn aangetoond wordt een proefsleuvenonderzoek aanbevolen. Indien een proefsleuvenonderzoek praktisch niet haalbaar is omdat bijvoorbeeld slechts een beperkte in greep wordt uitgevoerd (vb. opschonen van bestaande oever), dan kan hier ook een intensieve begeleiding worden uitgevoerd. Dit dient in overleg met het bevoegd gezag bijgesteld te wor den; - In de gebieden met een hoge archeologische verwachting voor natte landschappen, met name voor afvaldumps, beekovergangen, molenresten en versterkingen, moeten de graafwerkzaam heden plaatsvinden in de vorm van een intensieve archeologische begeleiding; - In de gebieden met een onbekende archeologische verwachting voor natte landschappen moe ten de gegraven vlakken tijdens en na de graafwerkzaamheden regelmatig worden geïnspec teerd door een archeoloog (extensieve archeologische begeleiding). Indien hier een vindplaats wordt aangetroffen dan kan de extensieve begeleiding worden bijgesteld naar een intensieve begeleiding. </p><p>Omdat het project nog in een vroege fase van planvorming zit, zijn de in dit rapport vermelde ingrepen nog louter indicatief. Het Waterschap heeft reeds aangegeven om rekening te willen houden met het archeologisch erfgoed in hun inrichtingsplannen. Geplande graafwerkzaamheden zouden hierbij kunnen verschoven worden naar zones met een minder hoge archeologische ver wachting. Gezien de aard van de geplande inrichtingen (nieuwe meanders, schuine oevers) zul len vermoedelijk toch ingrepen plaats gaan vinden waarvoor archeologisch vervolgonderzoek (proefsleuvenonderzoek, intensieve en/of extensieve archeologische begeleiding) wordt aanbe volen. Voorafgaand hieraan dient een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld. Hierin worden de randvoorwaarden bepaald ten aanzien van het onderzoek. Dit PvE dient in overeen stemming te zijn met de richtlijnen die door het bevoegd gezag worden gesteld. Dit rapport geeft uitsluitend (selectie)adviezen. Om deze te laten bekrachtigen in een selectie besluit kan contact worden opgenomen met de bevoegde overheid, de gemeente Sittard-Geleen (contactpersoon: mevrouw M. Aarts.</p>