การศึกษาการรับรู้คุณค่ามรดกวัฒนธรรมประเพณีผีตาโขน

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการรับรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับคุณค่ามรดกวัฒนธรรมประเพณีผีตาโขน และเพื่อส่งเสริมการจัดการคุณค่ามรดกวัฒนธรรมประเพณีผีตาโขน โดยใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed methods research) ด้วยการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกจากกลุ่มผู้สืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมและชุมชน จำนวน 8 คน และเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากแบบสอบถามนักท่องเที่ยว จำนวน 400 คน ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มผู้สืบทอดมรดกวัฒนธรรมและชุมชน รับรู้คุณค่าทางอัตลักษณ์หรือจิตวิญญาณมากที่สุด และรับรู้คุณค่าด้านเศรษฐกิจน้อยที่สุด แตกต่างจากกลุ่มนักท่องเที่ยวที่รับรู้คุณค่ามากที่สุดทั้งหมด 4 ด้าน คือ ด้านเศรษฐกิจ ด้านประวัติศาสตร์ ด้านสังคม และด้านสิ่งแวดล้อม ด้วยเหตุนี้ จึงควรมีการส่งเสริมการเพิ่มคุณค่าด้านเศรษฐกิจของประเพณีผีตาโขน ให้ชุมชนได้ตระหนักรู้ควบคู่ไปกับคุณค่าด้านอัตลักษณ์ สำหรับข้อเสนอแนะเพื่อส่งเสริมคุณค่าด้านเศรษฐกิจของประเพณีผีตาโขน ควรให้หน่วยงาน หรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง มาช่วยในการ พัฒนาและต่อยอดผลิตภัณฑ์ เช่น ของฝาก ของที่ระลึก ให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์ชุมชนด่านซ้ายที่ประเพณีผีตาโขนมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับในระดับสากล อันจะนำมาซึ่งรายได้ทั้งในฐานะผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมและอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว