Zoeken naar een speld in een hooiberg?

<p>In 2008 heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in samenwerking met de gemeente Gennep, EcoFlight, ARcheoPro en Medusa een pilotproject uitgevoerd naar de Staats-Spaanse linie rond Gennep. Het onderzoek vond plaats in het kader van het project Militair erfgoed dat sinds 2007 door bovengenoemde Rijksdienst wordt uitgevoerd. Doel van het pilotproject was om door middel van een combinatie van traditioneel binnen de Nederlandse archeologie gehanteerde prospectietechnieken en voor de archeologie deels nieuwe non-destructieve geofysische prospectietechnieken delen van de uit 1641 daterende linie rond Gennep in kaart te brengen. Het gebied van Gennep leek zich goed voor een dergelijke aanpak te lenen aangezien, hoewel er van de linie vrijwel niets meer in het terrein zichtbaar is, door het feit dat de linie zeer uitgestrekt is en slechts eenmalig en kortstondig is gebruikt de kans groot werd geacht dat hiervan resten zouden kunnen worden teruggevonden. </p><p>Op basis van een bureauonderzoek, gecombineerd met een veldbezoek, werden zes deelgebieden geselecteerd voor de toepassing van de verschillende archeologische en geofysische prospectiemethoden. De resultaten van de verschillende onderzoeken zijn zeer wisselend en laten een gevarieerd beeld zien. De multispectrale luchtfoto’s leverden in twee deelgebiedenduidelijke patronen op die gekoppeld lijken te kunnen worden aan elementen van de Staats-Spaanse linie. Zo werd in deelgebied 2 in het gewas een driehoekige strcutuur herkend die mogelijk samenhangt met een kampement. Vanwege het ontbreken van betredingstoestemming konden de resultaten hier niet door middel van archeologisch prospectieonderzoek worden geverifieerd. In deelgebied 6 had het weerstandsonderzoek succes. Hier werden twee parallelle lineaire banen in de weerstandbeelden herkend. Deze fenomenen werden ook in de boringen waargenomen. Ter plaatse van deze banen zijn enkele proefsleuven gegraven. Deze hebben uitgewezen dat de bij het weerstands- en booronderzoek waargenomen fenomenen brede grachten/sloten zijn. De hier gevonden grachten/sloten behoren tot hetzelfde systeem als degene die in 2001 bij een opgraving in Ottersum zijn aangesneden. De aangetroffen sporen zijn uitermate vondstarm. Het bij de veldverkenningen verzamelde materiaal hangt voor het overgrote deel samen met eerder en later gebruik van het terrein. Slechts een handvol loden kogels en enkele uitrustingsstukken en kledingaccessoires kunnen in verband worden gebracht met activiteiten gedurende de belegering van Gennep. </p><p>De resultaten van het onderzoek zijn veelbelovend. Ze tonen aan dat geofysische prospectiemethoden gecombineerd met archeologische prospectiemethoden geschikt zijn om fenomenen, zoals linies en stellingen, op te sporen. Wel zijn er voor wat betreft de toepassing nog enkele onduidelijkheden en haken en ogen. Zo is niet duidelijk welke parameters en condities bepalen of de verschillende geofysische prospectietechnieken al dan niet succesvol zijn. Daarnaast is het altijd noodzakelijk de door de geofysische onderzoek gegenereerde beelden door middel van archeologisch veldwerk te toetsen, omdat de interpretatie van deze beelden in de meeste gevallen lastig is. Tevens is duidelijk geworden dat een uitgebreider bureau-onderzoek noodzakelijk is om de meest kansrijke deelgebieden te kunnen selecteren. Anders blijft het zoeken naar een speld in een hooiberg.</p>