NuLelie Burgum-West, gemeenten Tytsjerksteradiel en Dantumadiel (FR)

<p>Aanleiding tot het hier beschreven archeologisch bureauonderzoek zijn de plannen van de opdrachtgever voor de
aanleg van middenspanningskabels in de omgeving van Burgum.Het plantracé ligt in de Noordelijke Friese
Wouden, een regio die op de noordwestelijke helling van het Drents Plateau ligt. Het Plateau is een
keileemgebied dat zich richting het zuidoosten verder uitstrekt (zie afbeelding 10). Het deel van het Plateau in de
Noordelijke Friese Wouden bestaat uit een verzameling kleinere plateaus, die door dalen worden doorsneden.
Rond het westen van het plantracé ligt een strook die deel uitmaakt van het Noordelijk kustveengebied. Verder in
het westen en in het noorden ligt het Fries-Gronings kleigebied.</p><p>
De omgeving van het plantracé was in het paleolithicum – neolithicum begaanbaar en zal kampementen van
jager-verzamelaars hebben gekend. Flanken van pingoruïnes en uitblazingskommen die in deelgebied 5, 7 en 8
voorkomen waren aantrekkelijke plaatsen voor dergelijke kampementen. In het neolithicum begon met
plaatsvaste nederzettingen te stichten. Hoger gelegen delen van de omgeving die een goede natuurlijke
ontwatering hadden, zullen aantrekkelijk zijn geweest voor bewoning. In de bronstijd raakte een groot deel van
de omgeving overdekt met een onherbergzaam veenmoeras, waardoor bewoning schaars zal zijn geweest. Vanaf
de ijzertijd raakte de kustzone in het noordoosten bewoond en ontstonden terpen. In deelgebied 2 liggen enkele
kleine, geëgaliseerde huisterpen. Het is nog niet bekend of het tracé er mogelijk één doorsnijdt. In de
middeleeuwen werden de eerste veengebieden weer ontgonnen. </p><p>Rond Aldstjerk werd aan grondverbetering
gedaan middels potstalbemesting. Ten noorden van Aldstjerk passeert het tracé een historische boerderijplaats.</p><p>
De verwachting voor resten uit de middeleeuwen en nieuwe tijd is op deze locaties daarom hoog. Op andere
locaties is de verwachting middelhoog, omdat de aanwezigheid van middeleeuwse erven niet kan worden
uitgesloten.</p><p>
Op enkele locaties van het tracé is al eerder archeologisch onderzoek uitgevoerd. Het tracé in deelgebied 8 loopt
parallel aan enkele tracédelen in wegbermen uit het project NuLelie Burgum-Midden dat eerder dit jaar middels
verkennend booronderzoek is onderzocht (Wiltjer & ter Heide 2025).</p><p> Enkele delen kunnen daarom worden
vrijgegeven. Andere delen, in de buurt van uitblazingskommen, lopen in dit project echter door weilanden in
plaats van wegbermen. De kans dat de bodem hier onverstoord is, is groter, waardoor vervolgonderzoek op deze
delen wel wordt aanbevolen. In deelgebied 1 loopt een deel van het tracé door een plangebied dat in 2015 midels
een verkennend én karterend booronderzoek is onderzocht (Van Hoof 2015). Er werden geen aanwijzingen voor
de aanwezigheid van een archeologische vindplaats aangetroffen, waardoor dit gebied is vrijgegeven.</p>