Plangebied Zeereep en Buitenduin Berkheide, gemeente Wassenaar; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en veldtoets

<p>In opdracht van Staatsbosbeheer Regio West heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau in juli 2014 een bureauonderzoek uitgevoerd in verband met een WABO-vergunningsaanvraag bij de gemeente Wassenaar. Deze vergunning wordt aangevraagd in verband met de plannen van Staatsbosbeheer om in de Zeereep en het Buitenduin Berkheide, ten noorden van de Wassenaarse Slag, een aantal ingrepen te verwezenlijken. Deze ingrepen betreffen het verwijderen van houtopstand, afplaggen, het begraven van vrijgekomen plaggen (op een diepte van minimaal 1 m -Mv) en de aanleg van acht stuifkuilen door zand af te graven tot 1,5 m -Mv. <br>Het bureauonderzoek diende te worden uitgevoerd omdat realisatie van de plannen zou kunnen leiden tot aantasting of vernietiging van mogelijk aanwezige archeologische resten. Het onderzoek omvatte het verwerven van informatie over bekende en verwachte archeologische waarden en had tot doel een gespecificeerde archeologische verwachting op te stellen voor het plangebied. Deze verwachting is vervolgens in het veld getoetst. Op basis van het bureauonderzoek is een goede indruk ontstaan van de potentiële archeologische niveaus in het gebied. Op het Oud Duinzand, vanaf maximaal 5 m +NAP, kunnen bewoningssporen vanaf de Bronstijd of IJzertijd tot en met de Vroege Middeleeuwen aanwezig zijn. Voor dit landschap geldt een hoge archeologische verwachting. Er is echter in een zeer beperkte mate sprake van mogelijke aantasting; alleen in een kleine zone wordt de kritische grens van 5 m +NAP bereikt. Hier zijn controleboringen gezet die duidelijk maken dat eventuele archeologische waarden niet verstoord zullen worden. Wel kunnen in het jonge duinzand cultuurlagen voorkomen die verband houden met het dorpje Berkheide. De kans hierop is klein: de archeologische verwachting wordt laag ingeschat. Wat resten van de Eerste en Tweede Wereldoorlog betreft, kan opgemerkt worden dat binnen de begrenzing van het plangebied gedurende de Tweede Wereldoorlog geen Duits steunpunt heeft gelegen. Er zijn geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van zachte resten, zoals loopgraven of schuttersposities. Wel bevinden zich net ten zuidoosten van het plangebied twee Nederlandse groepsschuilplaatsen uit de Eerste Wereldoorlog. Eentje hiervan is tijdens de veldtoets nog aangetroffen. <br>Op basis van de resultaten van dit bureauonderzoek wordt in het plangebied in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen. Er kunnen weliswaar resten aanwezig zijn uit diverse perioden, maar deze worden niet bedreigd door de voorgenomen bodemingrepen. Opgemerkt moet worden onverhoopt resten van het laat-middeleeuwse vissersdorpje Berkheide aangetroffen zouden kunnen worden. Indien dit het geval zou zijn, of onverhoopt worden bij de uitvoering van de werkzaamheden nog andere archeologische resten aangetroffen, dan is conform artikel 53 en 54 van de Monumentenwet 1988 (herzien in 2007) aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS). In dat opzicht wordt gesuggereerd de aanleg van stuifkuilen en het ingraven van plaggen onder archeologische begeleiding uit te laten voeren. Archeologische begeleiding houdt in dat tijdens of direct voorafgaand aan de grondwerkzaamheden archeologische waarnemingen worden verricht. Dit betekent dat eventuele archeologische sporen worden gedocumenteerd zonder dat de werkzaamheden worden vertraagd. Een archeologische begeleiding behoort plaats te vinden op basis van een Programma van Eisen (PvE). Dit PvE dient voor aanvang van het onderzoek te worden opgesteld door een senior-archeoloog.<br> Op basis van de bevindingen van dit onderzoek neemt de gemeente Wassenaar een selectiebesluit.</p>