การเป็นผู้จัดการทำศพตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ได้บัญญัติในเรื่องผู้จัดการทำศพเพื่อกำหนดบุคคลที่มีอำนาจและหน้าที่ในการจัดการทำศพ โดยได้บัญญัติมาตรา 1649 ไว้เป็นลำดับก่อนหลัง โดยหากมีผู้จัดการทำศพในลำดับใดแล้วและผู้นั้นรับหน้าที่ในการจัดการทำศพ ผู้จัดการทำศพในลำดับถัดลงมาย่อมหมดสิทธิในการจัดการทำศพ โดยกำหนดไว้ 6 ลำดับ ดังนี้ (1) บุคคลที่ผู้ตายตั้งไว้โดยเฉพาะให้เป็นผู้จัดการทำศพ (2) ผู้จัดการมรดก (3) ทายาทของผู้ตาย (4) ผู้ที่ทายาทมอบหมาย (5) บุคคลที่ได้รับทรัพย์มรดกเป็นจำนวนมากที่สุด และ (6) บุคคลที่ศาลมีคำสั่งแต่งตั้งให้เป็นเป็นผู้จัดการทำศพ ในการศึกษานี้ผู้เขียนได้ทำการนำกฎหมายไทย แนวความเห็นทางตำรา และคำพิพากษาศาลฎีกามาทำการศึกษาเปรียบเทียบกับกฎหมายประเทศอังกฤษ ประเทศอินเดีย และประเทศฝรั่งเศส โดยมีประเด็นปัญหา ดังนี้ การเข้าเป็นผู้จัดการทำศพตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1649 สามารถแบ่งได้เป็น 3 ประเภท คือ การเข้าเป็นผู้จัดการทำศพโดยเจตนาของผู้ตาย การเข้าเป็นผู้จัดการทำศพโดยผลของกฎหมาย และ การเข้าเป็นผู้จัดการทำศพโดยคำสั่งศาล ตามมาตรา 1649 ได้บัญญัติวิธีการเข้าเป็นผู้จัดการทำศพไว้แต่ยังไม่มีความชัดเจน จนนำมาซึ่งการตีความเพิ่มเติมจากตัวบทกฎหมาย เช่น การเข้าเป็นผู้จัดการทำศพโดยผู้ตายได้แสดงเจตนาไว้จะกระทำด้วยวิธีการใด หรือ วิธีการที่ทายาทมอบหมายให้บุคคลอื่นเป็นผู้จัดการทำศพอย่างไร เหตุที่จะนำมาอ้างเพื่อขอให้ศาลมีคำสั่งตั้งผู้จัดการทำศพขึ้นมีเหตุใดบ้าง ปัญหาเหล่านี้จึงสมควรที่จะต้องมีการแก้ไขประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เพื่อให้มีหลักการที่ชัดเจนเป็นรูปธรรมอนึ่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มิได้บัญญัติถึงคุณสมบัติของผู้จัดการทำศพไว้เป็นการเฉพาะ มีแต่เพียงการบัญญัติคุณสมบัติของผู้จัดการมรดกและทายาทไว้ ผู้เขียนจึงมีความเห็นว่า ผู้จัดการทำศพมีความสำคัญและเกี่ยวข้องกับบุคคลหลายฝ่ายจึงสมควรกำหนดคุณสมบัติที่มีความเหมาะสมเพื่อเป็นการแก้ปัญหาดังกล่าวผู้เขียน มีข้อเสนอแนะให้มีการแก้ไขปรับปรุงประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1649 ขึ้นใหม่ รวมถึงกำหนดคุณสมบัติของผู้จัดการทำศพให้มีความชัดเจนมากยิ่งขึ้น จึงต้องมีการเพิ่มเติมบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์อีกมาตรา ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดความชัดเจนว่าผู้จัดการทำศพต้องมีคุณสมบัติอย่างไร อันเป็นการคุ้มครองประโยชน์ของผู้ตาย และบุคคลอื่นที่เกี่ยวข้องตามกฎหมาย