Archeologisch bureau- en booronderzoek aan het Marktplein te Emmen, gemeente Emmen (DR)

<p>Aanleiding tot het hier beschreven archeologisch inventariserend veldonderzoek (IVO) zijn de herinrichtingsplannen van de gemeente Emmen voor de onderzochte percelen aan het Marktplein, de Schoolstraat, de Hoofdstraat en het Kerkpad te Emmen. Omdat deze plannen met bodemverstorende ingrepen gepaard gaan, is een archeologisch vooronderzoek noodzakelijk. Dit onderzoek wordt uitgevoerd conform de Wet op de archeologische monumentenzorg. Gemeente Emmen heeft MUG Ingenieursbureau, afdeling Archeologie, opdracht gegeven het IVO uit te voeren.</p><p>Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het onderzoeksgebied in de kern van Emmen ligt en lange tijd bebouwd is geweest. Volgens de bodemkaart bestaat het terrein uit een dekzandrug, waardoor het landschappelijk gezien een interessante plaats was voor bewoning in de periode steentijd tot en met de nieuwe tijd. Dat het gebied bewoond was in deze periode is ook gebleken uit de resultaten van opgravingen ten westen van het onderzoeksgebied. Hierbij werden er op de dekzandrug nederzettingssporen aangetroffen die dateren uit de periode ijzertijd-middeleeuwen. </p><p>De kern van Emmen heeft op de archeologische beleidskaart een hoge archeologische waarde. Uit verscheidene onderzoeken is immers gebleken dat in de kern van Emmen het hunebed D44a heeft gelegen en ook verscheidene 14e-eeuwse belangrijke boerderijen hebben gelegen. Daarnaast is er een kerk aanwezig waarvan uit onderzoeken van het BAI blijkt dat er op deze locatie reeds in de 9e eeuw een kerk stond.</p><p>Voorgaande onderzoeken op het Marktplein hebben aangetoond dat de bodem gedeeltelijk verstoord is door bebouwing en het aanwezige leidingwerk. Echter vanwege de hoge archeologische verwachting op de beleidskaart, de geschikte landschappelijke ligging voor bewoning door jagers-verzamelaars, de vele vondsten uit de omgeving en de mogelijke aanwezigheid van enkele belangrijke 14e-eeuwse boerderijen en een hunebed, wordt er aanbevolen door middel van een verkennend booronderzoek de intactheid van de bodem vast te stellen en op de aanwezigheid van archeologische indicatoren te testen.</p><p>Uit het booronderzoek blijkt dat de bodem tot circa 0,5 m-mv vrij recent geroerd is. Hieronder bevindt zich in de meeste boringen een tot enkele decimeters dikke laag waarin baksteenpuin voorkomt. De bodem onder deze laag met baksteenpuin is geroerd tot in de C-horizont. Er kon bij de meeste boringen niet vastgesteld worden of deze verstoring van recente aard of oudtijds is. Met uitzondering van boring 6 werd geen podzolbodem aangetroffen. Direct rond de kerk bestaat de bodem uit een egaal zandpakket. Het zou hier het restant van de begraafplaats rond de kerk kunnen betreffen.</p><p>De aanbeveling is tot stand gekomen naar aanleiding van de resultaten van zowel het bureau- als booronderzoek. Uit het booronderzoek blijkt dat er vanaf 0,50 m diepte kans bestaat op het aantreffen van archeologische sporen, met name in het gebied aan de oostzijde van de Schoolstraat. Deze sporen lopen door tot 1 à 2 m onder maaiveld. Wij bevelen aan geen bodemingrepen te plegen die dieper reiken dan 0,50 m. Indien dit niet mogelijk is, dient bij kleinschalige ingrepen vervolgonderzoek plaats te vinden in de vorm van archeologische begeleiding. Bij grootschalige ingrepen in het gebied die dieper reiken dan 0,50 m bevelen wij vooronderzoek door middel van archeologische proefsleuven aan. Voor archeologische begeleiding of archeologische proefsleuven is een goedgekeurd Programma van Eisen (PvE) noodzakelijk.</p><p>Deze aanbeveling en de inhoud van het rapport zijn getoetst en onderschreven door de heer C. Sueur, die optreedt als vervanger van mevrouw C. Verschoor (gemeente Emmen).</p>