AM24071 - Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase door middel van boringen Grotestraat 84 te Cuijk (gemeente Land van Cuijk)

In de periode februari – maart 2024 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Grotestraat 84 te Cuijk (gemeente Land van Cuijk).
Men is voornemens op het achterterrein 26 garageboxen te realiseren (Figuur 1). De gewapende (ijzer) sleuvenfundering zal minimaal 50 centimeter diep worden aangelegd. Op het centrale deel zullen drie infiltratieputten à 20.000 liter worden aangelegd met een diameter van 348 centimeter en een diepte van 2,48 meter –mv.
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de voormalige gemeente Cuijk (2009) in een zone met de Waarde – Archeologie 3 (gemeentelijk monument B). Binnen het bestemmingsplan Cuijk Centrum (2013) geldt de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 3. Voor deze zone geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 50 m2.
De gemeente Land van Cuijk heeft aangegeven dat in het uit te voeren bureau- en booronderzoek nadrukkelijk aandacht te worden besteed aan alle bodemingrepen en de mogelijke impact op de eventueel aanwezige archeologische resten in het plangebied.
Het plangebied ligt op een Laat-Glaciale meandergordel van de Maas (circa 12.900 – 10.950 jaar geleden). Het plangebied maakte in het midden- en laat-paleolithicum onderdeel uit van de actieve riviervlakte van de Maas en was dus geen geschikte vestigingsplaats. Op basis van deze gegevens geldt een lage verwachting voor vuursteenvindplaatsen uit het midden- en laat-paleolithicum. Ten tijde van het mesolithicum lag het plangebied in een gradiëntzone. In de directe omgeving zijn tot op heden geen vondsten bekend uit deze periode. Er geldt daarom ook een lage archeologische verwachting voor het mesolithicum.
De ligging van het plangebied in een hoger gelegen zone nabij watervoorzieningen zal voor latere landbouwende samenlevingen een aantrekkelijke vestigingsplaats zijn geweest. Het plangebied ligt op circa 140 meter ten zuidwesten van de contouren van de Romeinse vicus (gelegen ter hoogte van de huidige kerk). De huidige Grotestraat, op circa 40 meter ten oosten van het plangebied, ligt deels binnen deze doorgaande Romeinse weg. Binnen 100 meter van het plangebied zijn meerdere vondsten bekend van Romeinse begravingsresten (crematieresten, aardewerk en bijgiften). Deze werden voor een groot deel gedaan binnen de tuinen achter de bebouwing aan de Grotestraat. Ook zijn resten van urnen bekend uit de (vroege) ijzertijd in de directe omgeving. Binnen het plangebied zullen voor de Romeinse tijd voornamelijk resten van begravingen worden verwacht. Er geldt een hoge verwachting voor zowel nederzettings- als begravingsresten uit de Romeinse tijd. Voor dergelijke resten uit de periode neolithicum tot en met de bronstijd en vroege middeleeuwen geldt een middelhoge verwachting.
Het plangebied ligt nabij de Grotestraat in de historische kern van Cuijk. Deze straat loopt parallel aan de Maas en vormt de primaire uitvalsweg vanuit de historische kern van Cuijk richting het zuidelijk gelegen Sint Agatha en Oeffelt. Uit bestudering van historische kaarten blijkt dat het plangebied tot op heden onbebouwd blijft en in gebruik is als moestuin. Er geldt een middelhoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd.
Op basis van het uitgevoerde verkennend veldonderzoek door middel van boringen kan worden gesteld dat het plangebied op vlechtende rivierafzettingen afgedekt door een rivierduin ligt. Zowel in de rivierduinen als in de vlechtende rivierafzettingen zijn geen sporen van bodemvorming of archeologische niveaus aangetroffen. Dit is afgedekt door een dik antropogeen ophoogpakket dat een dikte tot soms 105 tot 170 centimeter heeft en zal zijn aangebracht ten behoeve van het recente gebruik als parkeerplaats/binnenterrein en het gebruik als (moes)tuin.
Op basis van deze gegevens blijft de archeologische verwachting voor het aantreffen van archeologische resten voor de periode neolithicum – nieuwe tijd gehandhaafd. De top van de bodem wordt in bijna het gehele plangebied gevormd door een (sub-) recent opgebracht en (dik) antropogeen opgebrachte laag, waarin de voorgenomen bodemingrepen deels zullen plaatsvinden.
De gewapende (ijzer) sleuvenfundering ten behoeve van de garageboxen zal minimaal 50 centimeter diep worden aangelegd. Gezien de geringe diepte van de voorgenomen graafwerkzaamheden zullen eventueel aanwezige archeologische resten niet bedreigd worden door de voorgenomen graafwerkzaamheden. Voor de aanleg van de drie infiltratieputten geldt echter dat deze op een diepte van tenminste 2,48 meter –mv zal worden aangelegd en hierdoor wél een bedreiging kunnen vormen. Ten behoeve van de aanleg van de infiltratieputten wordt derhalve een archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht. Dit vervolgonderzoek vindt bij voorkeur in de vorm van een proefsleuvenonderzoek plaats. Hiervoor dient voorafgaand een Programma van Eisen (PvE) ter toetsing te worden voorgelegd te worden aan de bevoegde overheid (gemeente Land van Cuijk).
De resultaten van dit onderzoek dienen getoetst te worden door de bevoegde overheid (gemeente Land van Cuijk), die op basis van het uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat er al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen.
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.
Dit rapport is in februari 2023 verstuurd naar de opdrachtgever om het ter goedkeuring voor te leggen aan de bevoegde overheid (gemeente Land van Cuijk. Hier is nooit een reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn is verstreken, is besloten om dit rapport in Archis te uploaden zonder het selectiebesluit toe te voegen.